جدیدترین مطالب امروز

جوش شیرین

مجموعه: خواص مواد غذایی
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5٫00 out of 5)
Loading...
به این مطلب امتیاز دهید

 

جوش شیرین

جوش شیرین

 

بی کربنات سدیم یا جوش شیرین با فرمول NaHCO۳ یکی از نمکهای سدیم در ترکیب با کربنیک اسید است که تنها یک هیدروژن اسیدی این ترکیب با سدیم جایگزین شده‌است. این ترکیب، بی‌بو و بی‌طعم است که کمی دارای خاصیت بازی است و به صورت پودر سپید یا بلورین است. بی‌کربنات جاذب رطوبت و بوگیر است.

این ترکیب ماده برای متخلخل کردن خمیر نان استفاده می‌شود و نیز برای کم کردن اسید معده و درمان سوزش آن به کار می‌رود.

بی‌کربنات سدیم بیشتر به وسیلهٔ فرایند سالوی ساخته می‌شود که همان واکنش کلرید سدیم، آمونیاک و کربن دی‌اکسید در آب است که بی‌کربنات سدیم به صورت رسوب به دست آمده پس از صاف کردن و خشک کردن با حرارت به کربنات سدیم تبدیل خواهد شد. سالانه نزدیک به ۱۰۰۰۰۰ تن جوش شیرین فرآوری می‌شود. (سال ۲۰۰۱) همچنین می‌توان با عبور دادن گاز از درون محلول جوشان کربنات سدیم خالص یا محلول هیدروکسید سدیم، بی‌کربنات سدیم را به شکل رسوب ته‌نشین شده به دست آورد.

جوش شیرین در آب یک آمفوتر است. یعنی در آب می‌تواند به عنوان اسید یا باز رفتار کند. رفتار اسیدی آن به سبب وجود هیدروژن در ترکیبش است که در صنایع مختلف به عنوان آزادکننده کاربرد دارد.

بیشترین استفاده از بی‌کربنات سدیم در فرآوری انواع بکینگ پودر است. مقدار اضافی از خمیر جوش شیرین بطور مؤثر در پاک کردن و سائیدن سطوح می‌تواند استفاده گردد. استفاده از این ماده در ترکیب خمیر دندان به رفع تدریجی لکه‌های دندان و سفید شدن آنها کمک می‌کند. در صنایع غذایی، تولید نوشابههای گازدار به عنوان منبع، صنایع پاک کننده‌های خانگی و در کپسول‌های خاموش کننده آتش بکار می‌رود. همچنین به عنوان باز دارنده در مواد منفجره استفاده می‌شود. در صنعت نساجی برای عمل آوردن نخهای پشمی و ابریشمی استفاده می‌شود. همچنین می‌تواند به عنوان پاک کننده و ساینده ملایم در صورتی که ایجاد حساسیت نکند برای زیبایی پوست بکار رود.ضمن آنکه جوش شیرین به عنوان یک مکمل خوراکی در جیره غذایی دام و طیور می تواند در جهت جلوگیری از اختلالات متابولیکی و تغذیه ای بکار برده شود.

 

خواص جوش شیرین

 

خواص جوش شیرین

 

جوش شیرین یا همان بی کربنات سدیم دارای کاربردهای خلاقانه بسیاریست که به آنها اشاره میکنیم :

1- با پاشیدن جوش شیر ین بروی مواد شعله ور می تـوان آتش را فرو نشاند.

2- از مـخلوط جوش شیر ین و آب  برای شستن میوه ها و سبزیجات استفاده کنید.

3- جوش شیر ین خارش و سوزش گزش پشه، زنبور و سایر حشرات را تسکین میدهد. با مخلوط آب و جوش شیر ین یک خمیر غلیظ تهیه کنید و برای چند دقیقه  بروی محل گزیدگی قرار دهید.

4- جوش شیر ین واکنشهای آلرژیک پوست مانند کهیر را التیام میبخشد. کافیست درون آب وان حمام 2 فنجان جوش شیر ین اضافه کنید.

5- برای کاهش تب و یا خنک کردن بدن نیز میتوانید از جوش شیر ین استفاده کنید. کافیست در آب وان حمام 2 فنجان جوش شیر ین مخلوط کنید.

6- برای التیام جوش صورت نیز میتوان از جوش شیر ین استفاده کرد. با مخلوط جوش شیر ین و آب یک خمیر تهیه کنید و روی جوش بمالید و بگذارید 15-10 دقیقه بماند تا خشک شود. همچنین از این خمیر میتوان بعنوان یک ساینده ملایم صورت نیز استفاده کرد.

7- از جوش شیرین بعنوان یک کاندیشنر مو نیز میتوان سود برد. کافیست 2 قاشق سوپخوری جوش شیرین را با یک قاشق چایخوری شامپو مخلوط کنید و با آن سر خود را بشویید. جوش شیرین موها را روشنتر و درخشنده تر کرده و چربی آن را کاهش میدهد.

8- برای شستن و تمیز کردن برس و شانه های خود ابتدا آب درون ماهی تابه ریخته بگذارید بجوش آید سپس یک فنجان جوش شیر ین به آن اضافه کنید. سپس برس و شانه خود را بمدت 10 دقیقه درون ماهی تابه بجوشانید. سپس زیر آب داغ گرفته و آنها را آب بکشید. البته مراقب باشید که آب جوش شانه و برس شما را ذوب نکند.

9- برای رفع بوی بد دهان پس از مصرف سیر، پیاز و یا فلفل میتوانید 10/1 قاشق چایخوری جوش شیر ین و اندکی آب دهانتان را شستشو دهید. جوش شیر ین بوی بد دهان را خنثی میکند.

10- برای سفید تر شدن دندانهایتان مسواک تر خود را درون جوش شیرین فرو برید سپس با آن دندانهایتان را مسواک بزیند. همچنین میتوانید روی خمیر دندان اندکی جوش شیرین بپاشید و سپس دندانها را مسواک بزنید. جوش شیر ین یک سفید کننده دندان طبیعی ست.

11- برای التیام تبخال و هر گونه زخم داخل دهان نیز میتوانید از جوش_شیرین استفاده کنید.

12- برای ریکس کردن و رفع بوی بد پا نیز میتوانید از جوش_شیرین استفاده کنید. جوش شیرین را درون یک تشت آب داغ مخلوط کرده و پا ها را با آن بشویید.

13- برای شستشوی دندانهای مصنوعی مخلوط رقیقی از آب و جوش شیرین تهیه کرده و دندانهای مصنوعی را در مدت شب درون آن قرار دهید.

14- در دستگاه بخور خود جوش_شیرین بریزید تا هم گرفتگی بینی شما رفع گردد و هم بوهای نامطبوع منزلتان گرفته شود.

15- برای خوشبو کردن دهان میتوانید آدامس را مرطوب کرده و در جوش_شیرین فرو برید و سپس آن را بجوید.

16- برای از بین بردن بوی نامطبوع دستها پس از آشپزی و غیره… دستهای خود را با آب و جوش_شیرین شستشو دهید.

17- برای رفع سوزش معده نصف قاشق چای خوری جوش_شیرین را درون یک نصف لیوان آب مخلوط کرده و بنوشید. جوش_شیرین اسید معده را خنثی کرده و بعنوان یک آنتی اسید طبیعی عمل میکند.

18- از جوش_شیرین بعنوان یک دهان شوی خانگی و ارزان قیمت سود برید. دو قاشق چای خوری جوش_شیرین را با نصف لیوان آب مخلوط کرده و دهان خود را با آن غر غره کنید.

19- برای التیام آفتاب سوختگی پوست بمدت نیم ساعت درون وان حمام که در آب آن جوش_شیرین مخلوط گردیده بروید.

20- عوض پودر بچه میتوان از جوش_شیرین استفاده کرد چرا که خاصیت رطوبت گیری آن بیشتر است.

21- برای التیام سوختگیهای خفیف پوست از جوش_شیرین استفاده کنید. یک خمیر غلیظ از جوش_شیرین و آب تهیه کرده روی محل سوختگی قرار دهید و بگذارید تا خشک شود.

22- برای گرفتن و حذف بوی داخل یخچال و یا فریزر جوش_شیرین را درون یک ظرف سر باز ریخته و درون یخچال قرار دهید. جوش_شیرین را هر 2 ماه یکبار تجدید کنید.

23- برای نابود کردن کک های فرش به نسبت مساوی نمک و جو ش شیرین را با هم ترکیب کرده و روی فرش بپاشید و 24 ساعت بگذارید بماند. روز بعد فرش را با جارو برقی کاملا از جوش شیرین و نمک پاک کند. البته این کار را در روزهای بارانی و یا در مناطق مرطوب انجام ندهید.

24- برای خلاص شدن از شر مورچه ها نیز کافیست در مسیر حرکت آنها جوش شیرین بپاشید.

25- برای باز گرفتن و رفع گرفتگی سینک آشپزخانه و یا هر لوله ای کافیست 1/4 فنجان جوش شیرین را با نمک ترکیب کرده و درون آنها بریزید و سپس آب جوش روی آن خالی کنید.

26- جوش شیرین را درون یک کیسه کوچک مانند کیسه چای کیسه ای قرار داده و آن را درون کمد، دراور و گنجه لباس قرار دهید تا به عنوان رطوبت گیر از لباسهای شما محافظت کند.

27- برای رفع بو و رطوبت پا اندکی جوش شیرین درون کفش بپاشید.

28- پیش از شستن سگ و یا گربه ی خانگی خود چند ساعت پیش از استحمام کردن روی سطح بدن آنها جوش شیرین بپاشید. این کار بوی نامطبوع و ککهای بدن آنها را از میان میبرد. البته هنگام استحمام، حیوانات خانگی خود را کاملا بشویید تا جوش شیرین روی بدن انها باقی نماند.

29- برای ترد کردن گوشت میتوانید اندکی جوش شیرین را روی گوشت پاشیده و گوشت  را برای چند ساعت درون یخچال قرار دهید. سپس گوشت را کاملا آب بکشید.

30- برای کاهش نفخ شکم پس از مصرف لوبیا میتوانید لوبیا را در مخلوط آب و جوش شیرین برای چند ساعت قرار دهید تا خیس بخورد.

31- برای رفع تلخی چای هنگام دم کردن چای اندکی جوش شیرین درون آن بریزید.

32- همیشه درون ماشین لباسشویی خود 1/2 فنجان جوش شیرین اضافه کنید. جوش شیرین لباسها را خوشبو و نرم میسازد. جوش شیرین یک لکه بر، بو زدا و نرم کننده طبیعی لباسهاست.

33- خمیر حاصل از ترکیب نمک، جوش شیرین و آب یک شوینده عمومی خیلی موثر است.

34- برای تمیز کردن ماهی تابه های ته گرفته خمیری از جوش شیرین تهیه و روی ته گرفتگی ماهی تابه قرار دهید تا 7 ساعت بماند.

35- از سودا میتوان برای جلا دادن و صیقلی کردن برخی فلزات مانند ظروف سیلور(نقره) و یا استیل زنگ نزن نیز استفاده کرد. کافیست با یک پارچه نرم و مرطوب توسط جوش شیرین ظروف را پرداخت کنید.

36- جوش شیرین یک قارچ کش طبیعی ست.

37- چنانچه دچار التهاب و عفونت مهبلی شدید جوش شیرین را در آب وان حمام مخلوط کرده و در آن قرار گیرید.

 

مضرات جوش شیرین

 

مضرات جوش شیرین

 

طی سالهای گذشته مصرف جوش شیرین در تولید انواع نانهای سنتی ایرانی متداول گشت و به ازای هر 100 کیلو آرد به طور معمول بین 200 تا 250 گرم جوش شیرین مصرف میشد.

خدیجه صادقی کاشناس تغذیه در این باره می گوید: مضرات استفاده از جوش شیرین به دو دسته تقسیم می شود.

 

الف) اثرات سوء جوش شیرین بر کیفیت نان

ـ مصرف توام جوش شیرین و مایه خمیر که بعضی نانواها به آن اقدام می نمایند عملا اتلاف هزینه و تحدید فرآیند تخمیر میباشد.

ـ کربنات سدیم باقی مانده در نان سبب تیرگی رنگ مغز نان شده و نان بوی نامطبوعی به خود میگیرد.

ـ کربنات سدیم باقی مانده در نان در موقع مصرف مزه نامطبوعی میدهد که به نام نیش سودا شناخته میشود.

ـ مصرف بیکربنات سدیم از آن رو که سبب رسیدن سریع و کاذب خمیر و تولید خمیر نارس در نهایت موجب سریع بیات شدن نان و منجر به دور ریز هر چه بیشتر نان میگردد.

ـ نانهای حاصله از جوش شیرین فاقد طعم و مزه طبیعی نان هستند.

 

ب) اثرات سوء جوش شیرین بر بهداشت و سلامت مصرف کنندگان

ـ عوارش گوارشی: همان طور که میدانید PH معده در حدود 4 ـ 3 و این عدد بیانگر غلظت اسید کلریدریک مترشحه توسط سلولهای جدار معده میباشد و ماده قلیایی جوش شیرین این تعادل را بر هم میزند.

ـ نرمی و پوکی استخوانها و افزایش فساد دندانها اخلال در تجویز رژیمهای غذایی خاص محدودیت بودن سدیم در رژیم غذایی بیماران قلبی و عروقی معضلی است که بیماران حتی با مصرف نانهای رژیمی بدون نمک به دلیل استفاده جوش شیرین در فرمولاسیون خمیر نان تهدید میشوند.

تجمع تدریجی فلزات سنگین در بدن جوش شیرین با ایجاد تغییراتی در دستگاه گوارش سبب افزایش جذب فلزات سنگین نظیر کادمیـوم، سرب و جیوه شده که باعث کم خونی ناشی از مسمومیت، تنگی نفس و عوارض کلیوی میشود.

عباس غلامی روچی کارشناس تغذیه علل استفاده نانوایان از افزودنی شیمیایی جوش شیرین را در موارد ذیل می داند :

ـ صرفه جویی در وقت: برخی نانوایان بر این باورند که فرآیند عملآوری خمیر با خمیر مایه طولانی است و آنها با جایگزین نمودن جوش شیرین به جای خمیر مایه عملآوری خمیر را تسریع مینمودند.

ـ رشد جمعیت: بدیهی است با توجه به افزایش رشد جمعیت سالیانه، تهیه و توزیع محصولات غذایی نیز باید گسترده تر گردد، نانوایان نیز به دلیل محدودیت ظرف خمیرگیری و همچنین پخت آنها و نانوایان از جوش شیرین به عنوان گریز گاهی در جهت افزایش تولید استفاده کرده اند.
ـ افزایش هزینه ها و کنترل نرخ نان: افزایش هزینه های اخیر زندگی و دستمزد اندک برخی از نانوایان و کارگران واحدهای نانوایی و هزینه های مختلف استهلاک وسایل و … نانوایان را به سوی کاستن از هزینه ها سوق داد و یکی از آن راهها استفاده از ماده ارزان قیمت جوش شیرین به جای خمیر مایه بود.

ـ ارزانی و سهولت استفاده: جوش شیرین مادهای ارزان قیمت است و در مقایسه با خمیر مایه و مخمر بسیار ارزانتر است و دسترسی به آن نیز بسیار راحت است و همچنین طرز استفاده این افزودنی شیمیایی نیز بسیار آسان میباشد.

ـ ناآگاهی برخی از نانوایان در مورد مشکلات ناشی از افزودن جوش شیرین: برخی نانوایان بر این باورند که جوش شیرین مادهای فرار است و با پخت به صورت گاز و به طور کامل از نان خارج میشوند و هیچ ضرر و زیاتی از این بابت حاصل نمیگردد. در صورتی که آثار باقیمانده از این افزودنی شیمیایی در نان موجبات بیماریهای گوارشی و عروقی را فراهم میسازد.

ـ پوشاندن عیوب نان : نان تهیه شده با جوش شیرین علیرغم کیفیت پایین طعم، مزه، بو و همچنین فطیر ماندن، ظاهر بسیـار خوبــی پـیدا میکند و جوش و پز سطح آن موجب میشود تا مردم آن را ورآمده محسوب کنند.

به اشتراک بگذارید...

مطالب مرتبط

دیدگاه ها

نظر شما برای “جوش شیرین”