جدیدترین مطالب امروز

گشنیز

مجموعه: خواص مواد غذایی
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5٫00 out of 5)
Loading...
به این مطلب امتیاز دهید

 

گشنیز

گشنیز

گشنیز نوعی سبزی با نام علمی Coriandrum sativum است. این گیاه بومی جنوب غرب آسیا و شمال آفریقا است و ارتفاع آن تا نیم متر هم می‌رسد. اغلب گشنیز تولیدی ایران که حدوداً ۶۵ درصد کل کشور می‌باشد در شهرستان نهاوند استان همدان و بقیه در شهرستان‌هایی نظیر اقلید و… برداشت می‌شود.

برگ و ساقه

در ایران از برگ و ساقه گشنیز به عنوان سبزی‌جات خوردنی استفاده می‌شود.

دانه

در هند از تخم گشنیز به عنوان یکی از ادویه‌جات مهم استفاده می‌گردد.تخم گشنیز، ادویه ای است که عطر قوی دارد و از آن در آشپزی ایرانی استفاده می شود. در طب سنتی هم از آن استفاده می کنند. در ایران از تخم گشنیز برای تصفیه خون و استفاده در شیرینی‌جات خانگی بهره می‌برند.

ریشه

ریشه گشنیز در آشپزی، به‌ویژه آشپزی تایلند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاربردهای دارویی

این گیاه در کاهش اضطراب و بی‌خوابی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اثر ادرارآوری این گیاه در انسان، باعث کاهش فشار خون، دفع سنگ‌های کلیه و مثانه، رفع تجمع آب در بافتها(اِدم) می‌گردد.

 

خواص گشنیز

 

خواص گشنیز

 

مشخصات ظاهری گیاه گشنیز :

گیاهی علفی، یکساله با ساقه ای افراشته، شیاردار و منشعب است.برگها متناوب و به طور شانه ای منقسم شده و برگهای فوقانی دارای بریدگیهای خطی هستند. گلهای سفید یا صورتی آن به صورت چترهای مرکب در انتهای شاخه ها قرار دارند.

میوه ها فندقه و دو قسمتی بوده و قبل از رسیدگی کامل بوی تند و ناخوشایند ساس از خود متصاعد می کنند. موطن اصلی گشنیز قسمتهای شرقی حوزه مدیترانه و هند است. این گیاه در مصر قدیم شناخته شده و از آن به عنوان گیاهان دارویی و تزیین قربانی استفاده می کردند. مردم ایران این گیاه را به صورت سبزی خوردن به صورت خام و یا در خورشت و آش به صورت پخته مصرف می کنند.

برای مصارف دارویی از میوه های آن استفاده می شود و برای این منظور گلها یا تمامی گیاه را ( در کشت صنعتی ) قبل از اینکه کاملاً برسندجمع آوری می کنند. پس از آنکه میوه ها خشک شدند آنها را کوبیده و دوباره خشک می کنند. این دانه ها را در ظرفهای سر بسته نگهداری می کنند. این دانه ها محتوی اسانس روغنی تا یک درصد می باشند که برای تهیه مواد گالینیکی نظیر آب رویال به عنوان بادشکن به کار می رود.

این اسانس روغنی را با شکر می توان مخلوط کرد. خواص گشنیز شبیه به خواص زیره می باشد؛ میوه های آن محتوی لیپیدها، آلبومینها، تانن ها، پکتین، قندها و ویتامین ث هستند. از این گیاه به صورت خالص یا مخلوط اشتها آور، باد شکن و هضم کننده به شکل جوشانده استفاده می شود. این جوشانده ها سیستم اعصاب را نیز تسکین می دهند. از دم کرده برای باز شدن صدا ( مخصوصاً برای آوازه خوان ها ) ، درمان گلو درد و سرما خوردگی، برطرف کردن حالت استفراغ، درمان بیماری دیابت یا قند، کم کردن کلسترول خون، کم کردن شهوت و کاستن از آن و تسکین دردهای مفصلی مثل رماتیسم که به صورت صنعتی از خشک شده یا روغن آن برای تهیه پمادهای تسکین دهنده دردهای رماتیسم عضلانی یا مفصلی استفاده می شود.

طرز تهیه دم کرده تخم گشنیز :

برای تهیه دم کرده تخم گشنیز سه چهار قاشق چایخوری تخم گشنیز را در یک قوری آبجوش ریخته و بیست دقیقه تا نیم ساعت صبر می کنند تا خوب دم بکشد و بعد حاصل آن را بدون شیرینی یا با کمی قند دو سه بار در روز می نوشند و این کار را چند روز پی در پی ادامه می دهند.

 

فواید گشنیز

 

فواید گشنیز

 

مقابله با اثرات فلزات سنگین

گشنیز در درمان افرادی که به فلزات سنگین به ویژه به واسطه آب آلوده کارخانجات آلوده شده اند موثر است. عناصر شیمیایی موجود در گیاه این قابلیت را دارند که ذرات فلزی را فیکس کرده و دفع آن ها را تسهیل بخشند.

اکسپکتورانت طبیعی

اگر گشنیز را به صورت چای یا دم کردنی میل کنید یک اکسپکتورانت (خلط آور) طبیعی است که از احتباس مایعات در دستگاه تنفسی پیشگیری می کند.

برای خانم های شیرده

چای گشنیز همچنین برای خانم های شیرده مناسب است چون باعث تحریک ترشح شیر در غدد پستانی شده و خواص آن جذب بدن نوزاد نیز می شود.

ضدسرطان

نتایج بررسی های آزمایشگاهی نشان می دهد که اثرات آنتی اکسیدانی گشنیز باعث پیشگیری از ابتلا به سرطان می شود. به عقیده متخصصان به نظر می رسد که این سبزی معطر از بروز تخریب DNA که عامل ابتلا به سرطان است پیشگیری می کند.

پیشگیری از بیماری آلزایمر

گشنیز در درمان افرادی که به فلزات سنگین به ویژه به واسطه آب آلوده کارخانجات آلوده شده اند موثر است. عناصر شیمیایی موجود در گیاه این قابلیت را دارند که ذرات فلزی را فیکس کرده و دفع آن ها را تسهیل بخشند.

بررسی هایی که روی موش های آزمایشگاهی انجام شده است نشان می دهد که تنفس روغن گشنیز باعث کاهش افسردگی و اضطراب می شود که با ابتلا به بیماری آلزایمر در ارتباط است.

کاهش قند خون

گشنیز برای دیابتی هایی که در کنترل قند خونشان مشکل دارند مفید است. گشنیز تا حدودی همانند دارچین باعث کاهش قند خون بعد از مصرف غذا می شود.

فواید دیگر

* خاصیت خنک کنندگی دارد و برای مقابله با بوی بدن دهان مفید است.
* به داشتن خوابی راحت کمک می کند. می توانید قبل از رفتن به رختخواب یک فنجان چای گشنیز بنوشید تا خواب راحتی داشته و کسب انرژی کنید.
* باعث تسکین دردهای قاعدگی می شود در نتیجه برای خانم ها بسیار مفید است.
* خواص آرام بخشی دارد در نتیجه در ترکیب داروهای ضداسپاسم استفاده شده و باعث بهبود عملکرد روده ها و دفع راحت می شود.
* ترکیبات موجود در این سبزی معطر خواص آنتی بیوتیکی و آنتی باکتریالی دارد. در نتیجه در ترکیب داروهای مربوط به درمان زخم و جای جراحت استفاده می شود.
* باعث بهبود عملکرد مغز و سیستم عصبی می شود. در نتیجه راندمان ذهنی را بالا می برد.

چه کسانی باید در مصرف گشنیز احتیاط کنند؟

افرادی که سندرم آلرژی دهانی دارند

گشنیز باعث بروز سندرم آلرژی دهانی می شود. این سندرم یک واکنش آلرژیک نسبت به برخی پروتئین های موجود در میوه ها، سبزیجات و گردو یا آجیل ها محسوب می شود. افرادی دچار این سندرم هستند که از آلرژی آلاینده های محیطی رنج می برند.

افرادی که دچار این سندرم هستند بعد از مصرف گشنیز خام دچار واکنش های آلرژیک مانند احساس خارش یا سوزش در دهان، لب ها و گلو می شوند. البته این علائم معمولاً بعد از چند دقیقه از بین می رود. اگر این مسائل با علائم دیگری همراه نباشد معمولاً جدی نبوده و نیازی به پرهیز از مصرف این سبزی پرخاصیت نیست.

افرادی که داروهای ضدانعقاد مصرف می کنند

گشنیز خاصیت خنک کنندگی دارد و برای مقابله با بوی بدن دهان مفید است.

برگ های گشنیز (خشک یا تازه) حاوی میزان زیادی ویتامین K هستند. این ویتامین برای انعقاد خون لازم است. افرادی که داروهای ضدانعقاد خون مانند کومارین یا وارفارین مصرف می کنند باید نسبت به ویتامین K موجود در رژیم غذایی شان دقت داشته باشند و میزان آن را ثابت نگه دارند.

سبزیجات معطری مانند گشنیز حاوی ویتامین K است و بنابراین باید به صورت صرفاً چاشنی مورد استفاده قرار گیرد. در واقع این افراد نباید میزان زیادی گشنیز به صورت سبزی خوردن مصرف کنند. توصیه می کنیم افرادی که تحت درمان با داروهای ضدانعقاد هستند با یک متخصص تغذیه یا پزشک خود در خصوص منابع غذایی ویتامین K صحبت کرده و نسبت به تثبیت میزان آن در برنامه غذایی شان دقت کنند.

به اشتراک بگذارید...

مطالب مرتبط

دیدگاه ها

نظر شما برای “گشنیز”