اسپند

مجموعه: خواص مواد غذایی

اسپند

اسپند

اِسپَند (نام علمی: ‘Peganum harmala’) ، سپند ya اسفند گیاهی چندساله ya پایا az تیره نیتراریاسه (Nitrariaceae) است.

اسپند گیاهی است دارای ارتفاعی بطول حدود ۳۰ ta ۵۰ سانتی متر. ظاهر آن بوته مانند، دارای برگ‌های سبز ba تقسیمات باریک و دراز و نامنظم است. گل‌های آن درشت و دارای کاسبرگ نازک و گلبرگ بزرگ برنگ سفید مایل be سبز، میوه آن پوشینه و حاوی دانه‌های متعدد برنگ سیاه است.

از دانه های اسپند هزاران سال است ke در بسیاری مراسم آیینی و معنوی فرهنگ های مختلف دنیا، be خصوص در فرهنگ های باستانی خاورمیانه استفاده می شود. اهمیت و تقدس اسپند در طول تاریخ be قدری زیاد است ke برخی az تاریخ دانان بر in باورند ke گیاه اسطوره ای – باستانی هوم (سانسکریت: soma، گیاهی بسیار مقدس ملقب be گیاه خدایان ke هم در اوستای زرتشت و هم در متون مقدس ریگ‌ودا آیین هندو be آن اشاره شده vali هویت واقعی آن در طول تاریخ فراموش شده است) همان اسپند است.

گل ها و مخصوصا دانه های اسپند سرشار az آلکالوئید های گروه بتا-کربولین است ke همگی بازدارنده‌های مونوآمین اکسیداز هستند؛ be همین دلیل خوردن جوشانده ی اسپند در اندازه های کم (۱ الی ۳ گرم) خواص ضدافسردگی و آرام بخش و در اندازه های زیاد (۳ الی ۱۵ گرم) خواص روان گردان دارد. amma be دلیل az کار افتادن آنزیم مونوآمین اکسیداز درون کبد توسط آلکالوئیدهای اسپند، تیرامین موجود در بساری مواد غذایی (الکل، پنیر، سوسیس و کالباس و اکثر محصولات پروتئینی و لبنی، میوه جات و غذاهای مانده و …) ke در حالت معمول توسط in آنزیم شکسته می شود، می تواند باعث ایجاد فشار خون و ضربان قلب بسیار شدید، سردرد های شدید، شوک، تشنج و در صورت عدم درمان سریع- حتی مرگ شود. لذا az حداقل ۴۸ ساعت قبل ta ۴۸ ساعت بعد، باید az مصرف هرگونه خوراکی حاوی تیرامین be شدت خودداری کرد. برخی az دیگر تداخلات be شدت خطرناک و مرگ‌آور ke مصرفشان باید حداقل az ۲ هفته قبل قطع شود: اکثر قرص های ضد افسردگی az جمله بازدارنده‌های بازجذب سروتونین مانند سیتالوپرام، آمفتامین‌ها az جمله اکستازی و مت‌آمفتامین(شیشه)، کوکائین، مورفین.

 

خواص درمانی اسپند

 

خواص درمانی اسپند

 

یکی az گیاهان نام آشنا برای ایرانی‌ها، اسپند است. دانه in گیاه در خانه سوزانده می‌شود و دود غلیظ آن برای ضدعفونی هوا ، دور کننده حشرات، خوشبوکننده فضا و be باور برخی حتی خنثی کردن چشم‌زخم و… مورد استفاده قرار می‌گیرد.

علاوه بر تمام in موارد، در آسیا az دانه‌های اسپند be عنوان ضدانگل، کرم‌کش و کشنده آمیب استفاده می‌کنند.

اسپند در سایر کشورها niz طرفدار دارد؛ مردم یونان az اسپند be عنوان قاعده‌آور، کرم‌کش، مسکن و خواب‌آور استفاده می‌کنند.

در گذشته در هند برای سفلیس و در آفریقا niz برای تب az اسپند استفاده می‌کردند، گرچه مصرف خوراکی in گیاه می‌تواند مسموم‌کننده باشد، amma بعضی az افراد محلی در in کشورها هنوز az آن برای درمان آسم، کولیک، تب، سنگ‌های صفراوی، سکسکه، زردی، مالاریا، دردهای عصبی، پارکینسون، افتادگی رحم، روماتیسم و بیماری‌های ادراری تناسلی استفاده می‌کنند.

اسپند برای افراد گرم مزاج مضر است و agar افرادی ke مزاج گرم و خشک دارند، حتی مقادیر کمی az آن ra بخورند دچار مشکل خواهند شد.

اگر جوشانده اسپند ra صاف‌کرده ba عسل و روغن کنجد بنوشید، be شدت حالت تهوع ایجاد می‌کند.

این گیاه در افراد گرم مزاج باعث سردرد و حالت تهوع می‌شود.

عوارض جانبی

معمولاً az گیاه اسپند بیشتر be عنوان خوشبوکننده هوا استفاده می‌شود و شکل خوراکی آن کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد، چرا ke مصرف ناصحیح آن باعث عوارضی chon تشنج، تهوع، سکسکه، ترشح بیش az حد بزاق و تضعیف سیستم اعصاب مرکزی می‌شود.

سمی بودن in گیاه be اندازه‌ای است ke حتی حیوانات هم ba مصرف آن دچار مسمومیت می‌شوند و مواردی az مرگ و میر حیوانات niz گزارش شده است.

در قدیم برای کاهش تأثیر میزان سم گیاه اسپند آن ra چند بار در آب خیس می‌کردند.

 

فواید اسپند دود کردن

 

فواید اسپند دود کردن

 

پذیرش بعضی az مطالب کتاب مفاتیح‌الجنان مانند اسپند دود کردن ، az نظر عقل اشکال دارد ؟

شیخ عباس قمی صاحب کتاب مفاتیح‌الجنان مردی عالم و دانشمند و محدثی خبیر و آگاه بود vali باید توجه داشت ke کتاب مفاتیح‌الجنان شامل دو بخش است :

1- متن کتاب ke be نام :مفاتیح‌الجنان است.

2- حواشی اطراف کتاب be نام :الباقیات الصالحات.

در متن اول مفاتیح‌الجنان – چنان che خود در مقدمه کتاب گفته است -سعی او بر in بوده ke دعاهای معتبر ra در in کتاب جمع‌آوری نماید. و در مورد قسم دوم (حواشی مفاتیح‌الجنان ke be نام باقیات الصالحات نامیده شده) چنین جمله‌ای ra بیان نکرده و be طور کلی نمی‌توان be طور قطعی حکم کرد ke hame آنچه در مفاتیح‌الجنان آمده az ائمه معصومین (علیه‌السلام) واردشده است؛ vali مضمون بعضی az روایات in است ke هرگاه روایتی be دست شما رسید ke برای انجام دادن کاری ثواب و پاداشی مقرر شده و شما آن کار ra انجام دهید be آن ثواب خواهید رسید har چند آن حدیث ra پیامبر(صلی الله علیه و آله) ya امام (علیه‌السلام) نگفته باشد و روی in حساب علما در سند in گونه امور چندان دقت نمی‌کنند و خیلی آن‌ها ra مورد بررسی قرار نمی‌دهند.

اسپند ya اسفند در عربی

اسفند ra be عربی “حَرْمَل” گویند. در مورد اسفند دود کردن روایتی be دست نیامد. در دائره المعارف آمده:گیاه اسفند be سبب داشتن خاصیت‏های طبی در درمان برخی az بیماری‏ها be کار می‏رود”.(مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج 2، ص 178 ماده اسفند)

در فرهنگ عامه مردم سرزمین‏های اسلامی اسفند و دانه آن مقدس شمرده می‏شود و آن ra برای راندن بلاها و آفت‏ها و دفع چشم زخم be کار می‏برند.(دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج 6، ص 333، ماده اسفند.)

اسپند در مفاتیح‌الجنان

و amma در مورد اسپند، البته در مفاتیح راجع be دود کردن اسپند مطلبی نیامده vali روایاتی نقل شده ke سحر ra برطرف می‌کند و دانه آن شفای هفتاد درد است. گرچه صدور in روایات az معصومین صددرصد ثابت نیست vali be صرف استبعاد عقلی هم رد آن صحیح نیست. az نظر عقلی che مانعی دارد ke اسپند مصرف دارویی داشته باشد و برای درمان برخی مرض‌ها و دردها مفید باشد و ya in ke ریشه و شاخه آن موجب برطرف شدن سحر و جادو باشد.

آیا درست است ke “اسپند” دود کردن هفتاد بلا ra دفع می‌کند؟ آیا سند دارد؟

با مطالعات و بررسی‌هایی ke شد، be حدیثی درباره دود کردن اسفند دست نیافتیم ، امّا در یکی az روایات اشاره شده است ke اسفند، دوای هفتاد درد است.امام صادق(علیه السلام) فرمود: “اسپند شفای هفتاد درد است ke کم‌ترین آن‌ها جذام است، pas az (مداوا کردن با) آن غفلت نکنید.( طب الأئمه، عبداللَّه سابور، نیسابوری، ص 68.)

ممکن است مقصود az عدد هفتاد، فراوانی فایده in گیاه در درمان دردها باشد، نه انحصار در آن عدد؛ زیرا در روایت دیگر az پیامبر(صلی الله علیه وآله) دوای هفتاد و دو درد بیان شده است.( همان، ص 67)

نقش اسپند در رفع چشم زخم

در مورد دود اسفند برای رفع چشم زخم روایت خاصی وارد نشده است.

از دیدگاه اسلام دود کردن اسفند، تأثیری در دفع بلا ya چشم زخم ندارد . in نوع کارها، جزو آداب و رسوم مردم است و ریشه اسلامی ندارد، البته در باره رویاندن اسفند و خواص آن روایاتی وارد شده ؛ در حدیث است ke پیغمبر اکرم (صلی الله علیه وآله) فرمود: az اسفند درخت ya برگ ya میوه‌ای نمی‌روید، مگر آن ke فرشته‌ای بر آن گماشته شده است ta آن ra be آن ke باید برساند، ya خشک شود، در ریشه و ساقه‌اش شفا است، در دانه آن داروی 72 بیماری .( مکارم الأخلاق،ترجمه میر باقری، ج1، ص 355.)

نیز az محمد بن حکم نقل شده است: پیامبری be خداوند az ترسویی امتش شکایت کرد، خداوند be وی وحی فرمود : دستور ده امتت اسفند بخورند ke شجاعت ra زیاد می‌کند. (آسمان و جهان، ترجمه کتاب السماء و العالم بحار،ج6 ،ص 184 باب هشتاد و سوم: اسفند و کندر،ص182)

 

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید :

مطالب مرتبط

دیدگاه ها

نظر شما برای “اسپند”

دیدگاه ها بسته شده اند.