پونه

مجموعه: خواص مواد غذایی

پونه

پونه

از گیاهان خانواده نعناعیان و نام‌های دیگر آن گیاه پشه و سبزی پودینگ است. گیاهی اســت از سرده نعناع و تیره لب گلی‌ها و له شده برگ‌های آن عطر نعناع دارد. مصارف شناخته شده آن در آشپزی و شیرینی پزی و در طب سنتی بعنوان آرامبخش و مسکن و نــیــز در سقط جنین بکار می‌رود. اسانس آن در صنعت عطر سازی کاربرد دارد و دارای ماده سمی پولِگون∗ است.

کاربرد در آشپزی و پزشکی

در یونان باستان و در روم قدیم کاربرد داشته و یونانیان بــرای معطر کردن شراب از آن استفاده می‌کردند. در کتاب آشپزی رومیان (اِپیسوس)∗ ایــن گیاه را بــه همراه پونه کوهی و انجدان رومی و گشنیز در بسیاری از دستورهای غذائی بکار می‌بردند. امروزه مصرف کمی در آشپزی دارد.

هر چند روغن آن بسیار سمی است؛ امــا مصرف ایــن گیاه بصورت تازه و خشک متداول است. مهاجرین اولیه در آمریکا از پودر خشک شده آن بــرای دفع حشرات استفاده می‌کردند. در تاریخچه انجمن سلطنتی لندن خاطرنشان شده‌است کــه ایــن انجمن استفاده از پونه را بــرای کشتن مار زنگی پیشنهاد داده‌است.

مصرف داروئی آن بیشتر بــرای خاصیت آرامبخشی و رفع سوءهاضمه و روان‌کننده عادت ماهانه؛ و گاهی بــرای تسریع سقط جنین بوده‌است. همچنین کاهش نفخ معده را نیز؛ از خواص آن ذکر می‌کنند.[۵] دم کرده برگ و گل آن در دل‌درد∗ و آنفلوآنزا مؤثر است.

خواص پونه

خواص پونه

پونۀ کوهی بی‌اشتهایی و ضعف معده را هم از بین می‌برد و سکسکه را تسکین می‌دهد. پونه کــه زداینده و باز کننده و نرم‌کننده مواد صفرایی و سودایی است.

از خانواده نعناع اســت و ترکیب اصلی موجود در ایــن گیاه؛ اسانس روغنی فرار یــا روغن منتول است. بــه علاوه در اعضای ایــن گیاه مقداری تانن؛ مواد رزینی و قند نــیــز وجود دارد و حاوی مقدار زیادی ویتامین است.

در فصل گرما می‌روید؛ امــا سایه روشن را بهتر می‌تواند تحمل کند.

این گیاه در خاک‌های مرطوب و غنی از مواد آلی مانند کود برگ بــه خوبی رشد می‌کند. بــا گیاه پونه می‌توان یک دم کردهٔ گیاهی فوق العاده تهیه نمود. بــرای تهیهٔ یک فنجان دم کردهٔ ایــن گیاه؛ یک قاشق غذاخوری سرخالی از برگ یــا گل پونهٔ تازه و یــا یک قاشق چای خوری برگ پونه خشک شده را در چای صاف کن درون یک لیوان ریخته و یک فنجان آب در حال جوش را روی آن بریزید. اجازه دهید مدت ۱۰ دقیقه دم بکشد و رنگ چای در بیاید. اگــر دوست داشتید می‌توانید آن را کمی شیرین کنید.

برگ‌ها و گل‌های پونه و همچنین ساقه‌های آن می‌توانند جایگزین مناسبی بــرای بسیاری از آنتی بیوتیک‌ها باشند. ایــن گیاه همچنین بادشکن؛ معرق؛ مدر و محرک نــیــز می‌باشد.

از دم کردهٔ ایــن گیاه بــرای درمان سرماخوردگی؛ زکام؛ سردرد‌ها؛ مشکلات گوارشی؛ کم کردن تب خفیف؛ تسکین گلودرد و بــرای بهبود نفخ شکم؛ حالت تهوع؛ و بی‌خوابی استفاده می‌شود.

آن را بــه عــنــوان تحریک کننده تولید صفرا نــیــز می‌شناسند.

تزریق عصارهٔ آن بــه موش‌های آزمایشگاهی نشان داد کــه ایــن گیاه دارای خواص آرام بخشی خوبی است.

عصارهٔ آن دارای خاصیت تسکین دهندهٔ درد نــیــز می‌باشد.

در محیط آزمایشگاه دیده شــد کــه عصارهٔ پونه در مقابل ویروس تب خال؛ ویروس آنفلوآنزا؛ بیماری نیوکاسل و ویروس‌های مختلف دیگر فعال است.

به گفته ابو علی سینا تندی و تلخی کــه دارد بسیار نرم‌کننده اســت و بویژه نوع کوهی در نرمش دادن موثر‌تر از جویباری است. خون را بــه ســوی پوست می‌کشد و قرحه‌آور است. عرق ریز اســت و بسیار گرمی‌بخش. مواد را از ژرفای تن جذب می‌کند. تکه‌کننده و خشکاننده و گرم‌کننده است.

هر نوع آن و بویژه پونۀ کوهی بی‌اشتهایی و ضعف معده را هم از بین می‌برد و سکسکه را تسکین می‌دهد. پونه کــه زداینده و باز کننده و نرم‌کننده مواد صفرایی و سودایی است؛ خودش و آب‌پزش در علاج یرقان مفید است. اگــر بیمار یرقانی خود را بــا آب پز و پونۀ کوهی شستشو دهد عرق کــنــد و سود بیند و اگــر پونه را بــا انجیر خورند داروی استسقا است.

فواید پونه ؛ خاصیت پونه

فواید پونه

از دسته سبزیجات بــا طبیعت گرم و خشک اســت کــه مصرف زیادی در بین خانواده های ایرانی دارد. دم کرده ایــن سبزی بــرای درمان اسهال بسیار مفید است. پونه بــرای رفع عصبانیت خوب اســت و همچنین خاصیت اشتها آوری دارد و بــه هضم غذا نــیــز کمک میکند. بــرای درمان واریس خوردن پونه توصیه میشود.

– دم‎کرده اش بــرای سرفه‎های مداوم و آسم مفید می‎باشد. 3 گرم در 100 سی‎سی آب جوش ده دقیقه دم کرده؛ روزی 3 استکان میل شود.

– بــرای تقویت لثه بــا سوخته پونه مسواک کنید.

– کسانی کــه غش می‎کنند آن را استشمام کـنـنـد زیــرا بوی آن مفید است.

– یک نسخه بــرای سوءهاضمه برگ نعناع 3 گرم + برگ آویشن 4 گرم + برگ پونه 3 گرم در 300 سی‎سی آب جوشانده بالای غذا یک فنجان میل شود.

– یک چای بــرای تقویت نیروی جنسی : پونه 30 گرم + مرزه 30 گرم + زعفران 1 گرم + فلفل هندی (سیاه) 3 گرم + فلفل سفید 3 گرم + فلفل قرمز 3 گرم آسیاب کرده مخلوط نموده هــر دفعه 5 گرم در یک فلاکس ریخته ســپــس بــه اندازه 2 لیوان آب جوش در فلاکس ریخته تــا شب بــه 3 نوبت محتوی میل شود.

– بــرای رفع لکه‎های پوست برگ تازه آن را له کرده به‎صورت ضماد روی پوست بگذارید.

– بــرای دور شدن حشرات آن را بکوبید و بگذارید بوی آن در فضا پخش شود.

– بوئییدن آن مقوی قلب است.

– خوردن زیادش بــرای معده خوب نیست.

– کسانی کــه کرم کدو دارند پونه بــا عسل و کمی نمک مخلوط نموده قبل از غذا میل کنند.

– جهت رفع خارش دستگاه تناسلی بــا دم‎کرده اش شستشو دهید 30 گرم در یک لیتر آب.

– کسانی کــه ضعف اعصاب دارند و دوست ندارند از داروی خوردنی استفاده کـنـنـد می‎توانند 200 گرم پونه را در یک لیتر آب بجوشانند در حمام بــا اسفنج روی بدن بمالند و یــا ایــن کــه نیم کیلو پونه را در 5 لیتر آب بجوشانند در وان ریخته در آب آن بــه مدت 15 دقیقه استراحت کنند.

– متعادل کننده و منظم کننده عادت ماهانه می‎باشد.

– کسانی کــه تنگی نفس دارند بوییدن پونه بــرای آن‎ها مفید است.

– بــرای درمان ورمی کــه در اثر سرمازدگی بــه وجود آمده اســت پونه بــا کنجد مخلوط کرده در محل ورم بمالید.

– خانم‎های آبستن زیاد پونه نخورند چــون باعث سقط جنین می‎شود.

خاصیت پونه

– بــرای سرفه و سرفه‎های پی‎درپی 40 گرم پو نه کوهی را در یک لیتر آب بــه مدت 15 دقیقه دم کنید بعد روزی 3 فنجان میل شود.

– بــرای درد مفاصل کــه در اثر نقرس می‎باشد ضماد آن را بــه مدت 2 ساعت روی مفاصل بگذارید.

– بــرای بیماری استسقاء مفید است.

– ضد بلغم است.

– روغنش از چین و چروک صورت جلوگیری می‎کند.

طرز تهیه روغن پونه : پونه تازه را در روغن مایع خیسانده مقابل آفتاب می‎گذاریم تــا آب آن تبخیر شــود یــا ایــن کــه کمی حرارت می‎دهیم در ظروف سربسته نگذارید چــون اسانس آن عوض می‎شود ســپــس صاف کرده روغن را روی صورت می‎گذاریم.

– ضد سودا است.

– بــرای قاعدگی‎های دردناک از آن بصورت دم کرده؛ استفاده کنید.

– بــرای از بین خارش و سیاهی پوست روغنش را بــه پوست بمالید.

– بــرای از بین بردن کک مک صورت پونه تازه را در سرکه ریخته ســپــس صاف نموده بــا احتیاط بــه پوست بمالید. طرزتهیه: پونه تازه خرد شده 200 گرم + سرکه 250 گرم + روغن بادام تلخ 50 گرم مخلوط نموده چند روز در آفتاب بگذارید؛ ســپــس صاف نموده از روغن استفاده نمایید.

– خالو‎اش نوعی پونه اســت کــه در گیلان می‎روید. خوردن خام و یــا دم‎کرده آن یک داروی خوب بــرای بی‎اختیاری ادرار می‎باشد در ضمن ضدعفونی‎کننده مجاری ادرار و رحم می‎باشد.

– کسانی کــه رنگ رخسار آن‎ها زرد گشته اســت بــا جوشانده آن صورت را شستشو دهند.

– بــرای تسکین درد سیاتیک پونه تازه را کوبیده در محل درد به‎صورت ضماد بگذارید.

– اگــر چـنـانـچه زنبور یــا عقرب کسی را گزید فوراً پونه کوبیده را روی محل نیش بگذارید؛ از دیدار پزشک فراموش نشود.

– بــرای کشتن کرم باغچه پودر خشک شده آن را در باغچه بپاشید.

– مخصوصاً نوع کوهی آن تنظیم کننده حرکات قلب است.

– گاهی اوقات کودکان شیرخوار؛ شیر مادر در معده آن‎ها می‎بندد جهت درمان مادر از دم‎کرده چای پونه چند روز متوالی استفاده کــنــد و روزی یک مرتبه یک قاشق چای‎خوری از چای پونه بــه کودک بدهد.

– بــرای درمان کبودی پوست کــه در اثر ضربه یــا فشار بــه وجود آمده اســت ضماد پونه بگذارید و اگــر لیموترش تازه بود روزی 3 عدد همراه غذا بخورید وگرنه روزی 3 قاشق آبلیمو میل شود.

– بــرای درمان بی‎اشتهایی 10 گرم پونه کوهی را در 500 سی‎سی آب جوش بــه مدت 20 دقیقه دم‎کرده صاف کنید بــا عسل شیرین شــود و میل گردد.

 

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید :

مطالب مرتبط

دیدگاه ها

نظر شما برای “پونه”

دیدگاه ها بسته شده اند.