خواص زیره

مجموعه: خواص مواد غذایی

خواص زیره

زیره دانه‌ای معطر و ضدنفخ اســت کــه در آشپزی و پزشکی کاربرد دارد و در دو نوع زیره سبز (با نام علمی: Cuminum cyminum) و زیره سیاه (با نام علمی: Carum carvil) وجود دارد کــه دومی بــه «زیره ایرانی» معروف است.

دانه‌های زیره بــا چوب؛ کوبیده می‌شود. ایــن دانه بــه صورت خودرو در افغانستان؛ ایران؛ ازبکستان؛ تاجیکستان؛ ترکیه؛ مراکش؛ مصر؛ هند؛ کوبا؛ سوریه؛ مکزیک و شیلی رشد می‌کند. ایــن دانه در فلسطین بــه صورت خودرو رشد نمی‌کند امــا در زمان گذشته در آنجا کشت می‌گردید.

گیاه آن شبیه بوته هویج اســت برگ‌هایش ۲۰ الی ۳۰ سانتی‌متر و ارتفاع گیاه حدود ۵۰ سانتی‌متر است. میوه آن (که بــه اشتباه دانه گفته می‌شود) بــه اندازه دو میلی‌متر و هلالی شکل و دارای ۵ خط برجسته‌است. بیشترین زیره در ایران؛ در شهر کرمان رشد می‌کند. بهترین و مرغوبترین زیره مربوط بــه شهرستان بافت استان کرمان می‌باشد کــه بــه صورت خودرو رشد می‌کند.

خواص زیره بــرای بوی بد دهان

جویدن مقداری زیره بــرای از بین بردن بوی بد دهان؛ بوی سیر و بوی پیاز بسیار مفید است.

خواص زیره بــرای رفع سوء هاضمه

زیره درمان بسیار مؤثری بــرای رفع سوءهاضمه است. مصرف آن بــه کسانی کــه سوءهاضمه دارند؛ استفاده در بیشتر غذاها را تأکید می‌کنند.

اثرات مهم – فواید زیره

مقوی معده ؛ محرک اشتها؛ محرک ترشح غدد معده؛ ضد نفخ؛ ضد اسپاسم؛ معرق و ضد قارچ اســت و در طب عوام؛ از آن بــه عــنــوان شیرافزا استفاده می شود.

یکی از مصارف مهم زیره؛ بــه عــنــوان چاشنی و ادویه در صنایع غذایی است.

فواید زیره

طریقه و میزان مصرف

 

تهیه چای :

بر روی 1 تــا 5 گرم میوه ی خرد شده؛ یک استکان یــا یک لیوان آب در حال جوش می ریزیم و حدود 15 دقیقه می گذاریم بماند. البته بهتر اســت درب آن بسته باشد. ســپــس آن را صاف کرده و میل می کنیم.
از زیره؛ محصولاتی بــه صورت تنتور و بــه شکل قطره وجود دارد کــه بــه عــنــوان ضد نفخ؛ ضد درد و ضد اسپاسم؛ مصرف زیادی دارد. میزان مصرف ایــن گونه فراورده ها؛ بر حسب کارخانه ی سازنده و غلظت دارو در راهنمای همراه دارو ذکر گردیده است.

نگه داری

چون اسانس ها فرار هستند؛ لذا بــایــد میوه ها را موقع استفاده؛ خرد یــا آسیاب کــرد تــا از هدر رفتن آنها جلوگیری شود. هم چنین چــون اسانس ها جزو حلال های بسیار خوب بوده و ظروف پلاستیکی را سوراخ می نمایند؛ لذا بــایــد بــرای نگه داری؛ از ظرف فلزی یــا شیشه ای رنگی استفاده شود.

مهم ترین خواص زیره عبارت اند از : ضد کرم؛ ضد کم خونی؛ ضد باکتری؛ ضد سرطان؛ ضد حساسیت(آنتی هیستامین)؛ ضد التهاب؛ ضد قارچ؛ ضد عفونی کننده؛ ضد اسپاسم؛ ضد نفخ؛ قاعده آور؛ خلط آور؛ شیرافزا؛ محرک؛ مقوی معده و کرم کُش

تاکنون از عوارض جانبی و محدودیت مصرف زیره ی سیاه؛ گزارشی بــه چاپ نرسیده است.

قسمت مورد استفاده ی زیره ی سیاه؛ در حقیقت میوه ی آن اســت کــه در عوام بــه دانه نــیــز مشهور شده است.

قسمت عمده ی محصول زیره ی ایران؛ مربوط بــه میوه ی گیاهی بــه نامی زیره کوهی(Bunium Persicum) می باشد کــه از نظر ظاهری؛ بــه زیره ی سیاه شبیه است؛ در صورتی کــه محصول زیره ی سیاه موجود در ایران محدود بوده و گیاه مربوطه در مناطقی از جمله مازندران؛ گیلان؛ آذربایجان؛ همدان؛ کرمان؛ تهران و قزوین رویش دارد.

استفاده از زیره بــه طور مستقیم و یــا از پودر آن؛ اثراتی شبیه فراورده های صنعتی آن دارد.

عوارض جانبی زیره سیاه : زیاده روی در مصرف زیره بعلت طبع گرم ایجاد کهیر می کــنــد .

باعث افزایش ترشح تیروئید در نتیجه لاغری و زردی رنگ چهره را بدنبال دارد (خاصیت ضد چاقی زیره)

خواص زیره سیاه

ترکیبات شیمیایی

زیره‌ سیاه‌ حاوی‌ تانن‌؛ موم‌؛ مواد رزینی‌؛ یک‌ روغن‌ ثابت‌ سبزرنگ‌؛ موسیلاژ؛ مواد قندی‌؛ مواد ازته‌ و اسانس‌ که‌ شامل‌ دی‌هیدروکاروئول‌؛ نوعی‌ ترپن‌ به‌نام‌کارون‌ و دونوع‌ ستن‌ می‌باشد.
قسمت‌ مورد استفاده‌ داروی‌ زیره‌ سیاه‌ میوه‌ آن‌ است‌ که‌ در تیره‌ ماه‌ سال‌ دوم‌ باقطع‌ کامل‌ گیاه‌ صورت‌ می‌گیرد و می‌گذارند تــا برسد.

خواص زیره سیاه و اثرات‌ دارویی آن

طبع‌ زیره‌ سیاه‌ خیلی‌ گرم‌ و خشک‌ است‌.
زیره‌ سیاه‌ دارای‌ خواص‌ مدر؛ بادشکن‌؛ مقوی‌؛ زیادکننده‌ شیر؛ قاعده‌آور؛ نیرودهنده‌؛ ضد کرم‌؛ هضم‌ کننده‌؛ ضد تشنج‌؛ قابض‌؛ معرق‌؛ مقوی‌ معده‌؛ قاطع‌ اسپرم‌ است‌.

زیره‌ سیاه‌ در موارد بلع‌ هوا؛ نفخ‌ شکم‌؛ برطرف‌ کردن‌ سوءهاضمه‌؛ تسهیل‌ هضم‌ غذا؛ دل‌ پیچه‌ کودکان‌؛ انگل‌ معده‌ و روده‌؛ دفع‌ بادهای‌ کلیه‌ و مثانه‌؛ تنگی ‌نفس‌؛ خفقان‌ سرد؛ سکسکه‌ نفخی‌؛ استسقاء به‌کار می‌رود.

زیره‌ یک‌ داروی‌ سنتی‌ برای‌ رفع‌ سوءهاضمه‌ خصوصاً نفخ‌ شکم‌ است‌.
خوردن‌ زیره‌ یــا روغن‌ آن‌ در رفع‌ سوءهاضمه‌ و دل‌ دردهای‌ کودکان‌ مفید است‌.
زیره‌ دارای‌ خاصیت‌ ضدگرفتگی‌ دارد و برای‌ رفع‌ گرفتگی‌های‌ دوران‌ قاعدگی‌مفید است‌.

مقوی‌ بدن‌ و چاق‌ کننده‌ است‌. معده‌ را گرم‌ و تقویت‌ می‌کند و کرم‌ تنیا را دفع‌می‌کند. و اثر قابل‌ ملاحظه‌ای‌ در جلوگیری‌ از ایجاد بادهای‌ اضافی‌ در روده‌ و درمان‌اسهال‌ دارد.

دم‌ کرده‌ یک‌ قاشق‌ مرباخوری‌ میوه‌ له‌ شده‌ زیره‌ سیاه‌ در نیم‌ لیتر آب‌ جوش‌برای‌ تنبلی‌ اعمال‌ گوارشی‌ 2 ـ 1 گرم‌ ؛ بی‌اشتهایی‌؛ باد یــا درد روده‌ مصرف‌ می‌شود و دانه‌ زیره‌ را یــا می‌جوند و یــا از گرد گیاه‌ مخلوطی‌ در آب‌ میل‌ می‌نمایند.

مصرف دم کرده زیره سیاه و یــا جویدن آن در رفع و کاهش دردهای ناشی از قاعدگی؛ دردهای روده وبی اشتهایی بسیار مؤثر است؛ براساس تحقیقات انــجـام شده توسط ” دانشجویان دانشگاه آزاد و اعضاء هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان؛ مصرف زیره سیاه یــا روغن آن در رفع سوء هاضمه و دل دردهای کودکان و تنگی نفس نیز؛ کاربرد فراوانی دارد؛ ایــن گروه بــا تحقیقات خود دریافتند: دم کرده زیره سیاه همراه بــا گیاه ” اوجی ” در رفع اسهال؛ نفخ و سندرم تحریک پذیری روده مفید اســت و بررسی ها نشان داد کــه ایــن گیاه دارای خواص ضد عفونی کنندگی؛ ضد کرم؛ ‌ضد تشنج و شل کننده عضلات بوده و مقوی و نیروبخش است؛ بنابراین مصرف آن بــه افراد دارای مشکلات مذکور توصیه می شود.

 

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید :

مطالب مرتبط

دیدگاه ها

نظر شما برای “خواص زیره”

دیدگاه ها بسته شده اند.