خواص زعفران

مجموعه: خواص مواد غذایی

خواص زعفران

زعفران گیاهی اســت از تیره‌ی زنبقیان؛ سردهٔ زعفران کــه ویژگی سرخوشی داشته و امروزه برخی شرکت‌های دارویی اروپایی از آن بعنوان اینتگراتور ضد افسردگی استفاده می‌کنند.

زعفران گیاهی کوچک و چند ساله بــه ارتفاع ۱۰ تــا ۳۰ سانتی‌متر است. از وسط پیاز و یــا قاعده ساقه؛ تعدادی برگ باریک و دراز خارج می‌شوند. از وسط برگ‌ها؛ ساقه گلدار خارج شده کــه بــه یک تــا سه گل منتهی می‌شود. گل‌ها دارای ۶ گلبرگ بنفش رنگ هستند کــه مــمــکن اســت در بعضی واریته‌ها بــه رنگ گلی یــا ارغوانی باشند.

گل‌ها دارای ۳ پرچم و یک مادگی منتهی بــه کلالهٔ سه شاخه بــه رنگ قرمز متمایل بــه نارنجی است. قسمت مورد استفاده ایــن گیاه؛ انتهای خامه و کلاله سه شاخه اســت کــه بــه نام زعفران مشهور اســت و دارای بوی معطر بــا طعم کمی تلخ می‌باشد. کشت زعفران در ایران بــه ویژه در شهرستان های شهرستان زاوه ؛ تربت حیدریه؛ تایباد (طیبات)؛ باخرز؛ گناباد و سبزوار و نیشابور در استان خراسان رضوی و شهرستان های قائن؛ بجستان؛ فردوس؛ سرایان و بیرجند در استان خراسان جنوبی و بــه تازگی در استان‌های فارس و کرمان و لرستان رواج دارد.

زعفران بــه عــنــوان طعم دهندهٔ غذا و بــرای رنگ پارچه؛ در کشورهای در حال توسعه و توسط صنعت گران بــه مقدار زیاد استفاده می‌شود. در طب سنتی؛ زعفران بــه عــنــوان مسکن؛ خلط آور؛ محرک جنسی و معرق؛ کاربرد دارد. در گزارش‌های داستان گونهٔ مربوط بــه مناطق استوایی آسیا؛ از خمیری نام برده شده کــه مخلوطی از زعفران و چوب صندل اســت و ایــن خمیر امروز همچون گذشته بــه صورت مرهمی آرامش بخش بــرای پوست‌های خشک مصرف می‌شود.

مصارف زعفران

زعفران بــه جهت طعم؛ بو و رنگ زرد خاصی کــه دارد بــه وفور در غذاها (به ویژه همراه بــا برنج)؛ صنایع شرینی‌سازی؛ داروسازی و صنایع دیگر بــه مصرف می‌رسد.

ترکیبات شیمیایی زعفران

مهم‌ترین ترکیبات موجود در زعفران شامل ترکیبات زرد رنگ کــه بــه خوبی در آب محلول‌اند (مشتقات کروستین)؛ ترکیبات تلخ از جمله پیکروکروسین کــه بــه ویژه مقوی معده می‌باشند؛ مواد معطر (اسانس) کــه مهم‌ترین ترکیب آن سافرانال می‌باشد کــه گاهی تــا ۱درصد زعفران را تشکیل می‌دهد؛ روغن ثابت بــه میزان حداکثر ۱۰درصد؛ رطوبت حدود ۱۳۱۰ درصد و ترکیبات معدنی حدود ۵درصد می‌باشد.

نگهداری زعفران

زعفران بویژه بعد از آسیاب شدن بــایــد دور از نور و رطوبت و در جام شیشه‌ای نگهداری شود. زیــرا بــا توجه بــه ایــن کــه اسانس (مواد معطر) زعفران قابل تبخیر شدن اســت در صورت نگه داری نامناسب؛ بــه مرور زمان اسانس آن تبخیر شده و از اثرات دارویی و طعم و مزهٔ آن کاسته می‌شود و مرغوبیت آن از دست می‌رود.

زعفران ماده غذایی بــا ارزشی اســت کــه بــه مقدار کم از گیاه زعفران بدست می آید در واقع از هــر 100 تــا 200 هزار گیاه زعفران؛ حدود 5 کیلوگرم گل زعفران بدست می آید کــه وزن 5 کیلوگرم زعفران تازه بعد از خشک شدن بــه یک کیلوگرم می رسد.

ارزش غذایی زعفران

زعفران چاشنی و رنگ دهنده غذا می باشد زعفران موجب کاهش چربی و کلسترول خون می گردد. زعفران آرام بخش؛ اشتها آور؛ ضد اسپاسم؛ پیشگیری کننده از بیماریهای قلبی و سرطان؛ تقویت کننده حافظه و کاهش دهنده فشار خون است. از گیاه زعفران در درمان بیماری آسم؛ بیماریهای پوستی؛ بیماری های چشم؛ عفونت ادراری؛ یرقان؛ پیش انداختن قاعدگی؛ رفع نفخ شکم ؛ درمان معده درد و درمان کم خونی استفاده می شود.

از خواص زعفران ایــن اســت کــه بــه هضم غذا کمک می کــنــد و تقویت کننده معده می باشد و بــه عــنــوان مسکن بویژه در دردهای لثه کاربرد دارد.

فواید زعفران

خواص زعفران بــرای درمان افسردگی

مصرف زعفران در پیشگیری از بروز افسردگی موثر است. بر اساس تحقیقات امروزی نــیــز نتیجه گرفته شده اســت کــه زعفران دارای خواص ضد افسردگی اســت و ایــن در حالی اســت کــه بر اساس تب سنتی بــه زعفران خواص فرح بخشی و خنده آوری نــیــز نسبت داده اند. بر طبق نتایج ایــن تحقیقات استفاده از زعفران در غذا و نوشیدن حداقل یک فنجان چای زعفران بــرای تمدد اعصاب توصیه می شود. زعفران افزایش دهنده تمرکز حواس اســت و در پیشگیری از آلزایمر و پارکیسون موثر می باشد زعفران در درمان دردهای عصبی و کم خوابی موثر می باشد.

خواص زعفران بــرای پیشگیری از کاهش دید در سالخوردگی

بر اساس تحقیقات مرکز دانشگاهی ایتالیا زعفران در تنظیم کارکرد سلولهای بینایی موثر اســت و سلولهای بینایی را در مقابل آسیبها محافظت می کــنــد و از پیشرفت بیماریهای چشم جلوگیری می کــنــد و موجب احیای سلولهای آسیب دیده چشم می شود. زعفران در درمان اختلالات لکه زرد شبکیه کــه در سنین سالخوردگی ایجاد می شــود موثر است. مصرف زعفران در رژیم غذایی از پیشرفت بیماریهای ژنتیک چشم جلوگیری می کــنــد و بــه همین علت مصرف متعادل آن بــه سالخوردگان و افراد مبتلا بــه بیماری های چشم توصیه می شود.

فواید زعفران بــرای پیشگیری از سرطان

زعفران خواص ضد سرطانی دارا می باشد و بــه عــنــوان یک داروی ضد تومور و جمع کننده رادیکالهای آزاد عمل می‌کند. بر اساس تحقیقات پزشکی ثابت شده اســت کــه مواد آنتی اکسیدان موجود در زعفران خواص ضد سرطانی دارا می باشند. بر اساس نتایج ایــن بررسی بنظر می رسد کــه استفاده از زعفران؛ از بروز توالی های ژنی سرطان زا جلوگیری می کــنــد و در ترمیم مولکول های دی ان ای آسیب دیده تاثیر بسزایی دارد.

مضررات مصرف بی رویه زعفران

مصرف بی رویه زعفران مضر می باشد و باعث استفراغ؛ کاهش ضربان قلب؛ خون ریزی از بینی؛ خون ریزی از پلک ها و لب و موجب سر گیجه؛ بی حالی؛ زردی پوست و عوارض خطرناک دیگر می شــود کــه ایــن عواقب حــتـی می تواند منجر بــه مرگ شود.

زعفران عامل سقط جنین و یــا برطرف کننده سخت زایی

رقیه و سحر کامران سامانی در پژوهش خود بــا موضوع درمان سخت زائی بــا مصرف زعفران در همایش زعفران داروی گیاهی هزاره سوم ارائه شد؛ نشان دادند کــه خوردن زعفران در زمان حاملگی؛ شخص را بــرای زایمان آسان آماده می کند. بر طبق پژوهش آنان مصرف زعفران در دوران بحرانی بارداری یعنی سه ماه اول کــه دوران تشکیل اندام‌ها ست می‌تواند بــه جنین صدماتی وارد نماید. مصرف زعفران در سه ماه اول حاملگی باعث افزایش هورمون پروستاگلاندین در رحم شده و اثرتحریکی مستقیم روی عضلات صاف رحم دارد و در نتیجه احتمال سقط جنین را بــه همراه دارد امــا مصرف متعادل آن پــس از سه ماه اول دوران بارداری مفید اســت و مادر را بــرای زایمان آسان آماده می کند. زعفران موجب خاصیت ارتجاعی در نسوج رحم می گردد و زایمان را آسانتر می سازد.

زعفرانی کــه پــس از سه ماه اول حاملگی مصرف شده اســت تاثیر خود را چند ساعت قبل از زایمان بــا شروع شدن درد و بــا دریافت عصبی گیرنده های درد و تولید هورمون پروستا گلاندین کــه درهنگام وضع حمل باعث انقباض ماهیچه های دیواره رحم می‌شوند و اثرتحریکی مستقیم روی عضلات صاف رحم و اثر شل کنندگی سرویکس دارد مــی‌ گذارد بنابراین بــا مصرف صحیح زعفران میزان پروستا گلاندین در رحم در زمان تولد نوزاد را افزایش داد و از سخت زائی جلوگیری کرد.

مقدار مناسب و مجاز مصرف زعفران در ماه

مصرف سه گرم زعفران بــرای هــر نفر در ماه بسیار سالم و سودمند می باشد و مصرف بیش از 5 گرم آن بــرای هــر نفر در ماه مضر می باشد. امــا مصرف 5 گرم زعفران در یک وعده غذائی می تواند منجر بــه مرگ انسان گردد.

نگهداری از زعفران

زعفران را بــایــد دور از نور و رطوبت نگهداری کــرد زعفران را درظروف شیشه ای یــا فلزی دربسته نگهداری نمایید. توجه داشته باشید اسانس زعفران قابل تبخیر شدن است؛ بنابر ایــن درب ظرف زعفران را ببندید درصورت باز ماندن درب ظرف زعفران اثرات داروئی و کیفیت آن کاهش می یابد.

خواص دارویی زعفران

مصارف زعفران

از خواص زعفران ایــن اســت کــه بــه مواد غذایی عطر و رنگ مخصوص می دهد و بــه همین جهت از زعفران در صنایع غذایی مانند سوسیس سازی؛ در شیرینی سازی مانند تهیه پودرهای کیک؛ در داروسازی مانند داروهای ضد افسردگی؛ در نساجی مانند رنگ کردن پارچه های ابریشمی؛ در تولید مشروبات الکلی و غیر الکلی بعنوان طعم دهنده طبیعی و در صنایع لبنی و غیره استفاده می شود.

زعفران بــرای آشپزخانه ایرانی‌ها مثل طلا ارزشمند است. زعفران از قدیم الایام و قرنهای متوالی بــرای طعم و بوو رنگ غذا مشهور بوده اســت و الحق و انصاف هم طعمی کــه زعفران بــه غذا می‌دهد بــا هیچ ادویه دیگری جایگزین نمی‌شود. امــا آیا می‌دانستید کــه زعفران چــه خواص فوق‌العاده‌ای بــرای پوست دارد؟

خواص دارویی زعفران بــرای پوست

از خواص زعفران ایــن اســت کــه باعث رنگ شفاف پوست می‌شود؛ در مصر باستان ماسک مورد علاقه ملکه کلئو پاترا ماسک زعفران بوده است. زعفران چروک‌های صورت را محو می کــنــد و مهمتر آنکه بــرای بهبود آکنه و جوش صورت از آن بسیار استفاده می‌شود. خیلی از کرم‌های گران قیمت شب و روز از ایــن ترکیب بــرای رفع چین و چروک صورت و از بین بردن جای جوش صورت استفاده می کنند. درست اســت کــه قیمت زعفران هم بالاست امــا در مقایسه بــا کرم‌های مختلف بهداشتی مبلغ بسیار کمی است. مشکل خیلی‌ها کــه می گویند ماسک‌های خانگی روی پوست ما اثر ندارد ایــن اســت کــه چــون پول زیادی برایش خرج نمی کـنـنـد درمان را ادامه نمی دهند تنها بــا یک یــا دو بار استفاده از ماسک بی‌حوصله می‌شوند امــا صرف هزینه های گزاف بــرای خرید انواع کرم‌ها آنها را مجبور می کــنــد کــه مدام استفاده کـنـنـد اگــر همین پشتکار را بــرای داروهای خانگی داشته باشند نتیجه‌ای صدها برابر بهتر می‌بینند.

جوان سازی پوست از خواص زعفران است

ماسک شیر و زعفران بــرای جوان‌سازی پوست بسیار معروف اســت کافی اســت یک قاشق غذاخوری شیر را بــا یک قاشق چایخوری زعفران مخلوط کنید  دو قطره روغن گل شمعدانی هم اضافه کنید و بــه مدت ۲۰ تــا ۳۰ دقیقه روی صورت بگذارید بماند بــرای اینکه مواد از روی پوست نریزد اسفنج را بــه پوست خود بــا ضربه های آهسته بزنید تــا آبش را بگیرد.

بعد اسفنج را خیس کرده و مواد را بعد از نیم ساعت از صورت پاک کنید بــا آب ولرم شستشو دهید سعی نکنید کــه بــا مالاندن ماسک روی صورت زردی آن را بگیرید بعد از ۲ ساعت خودش پاک می‌شود اگــر عجله دارید بــا ترکیب ماست و جو پرک پوست را ماساژ دهید تــا پوست سفید شود.

از بین بردن جای جوش صورت هم از خواص زعفران اســت (ماسک زعفران)

یک قاشق چایخوری زعفران

یک قاشق غذاخوری ماست و یــا خامه ترش

یک قاشق چایخوری عسل

۳تا ۴ قطره روغن یلانگ یلانگ (اختیاری)

ترکیب را خوب مخلوط کنید و روی پوست صورت وگردن خود بمالید اگــر نمی‌خواهید دستانتان رنگ بگیرد از فرچه نرم استفاده کنید. بــه مدت نیم ساعت بگذارید بماند. بعد از نیم ساعت بــا یک اسفنج و یــا ابر آرایشی مواد را از روی صورت پاک کنید و بــا آب ولرم صورت را بشویید. مانند ماسک قبل نگران زردی نباشید و اگــر عجله دارید بــا جو پرک و ماست لایه‌برداری کنید.

 

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید :

مطالب مرتبط

دیدگاه ها

نظر شما برای “خواص زعفران”

دیدگاه ها بسته شده اند.