درمان غلظت خون

مجموعه: پزشکی

درمان غلظت خون

درمان غلظت خون

غلظت خون بیماری اســت کــه در سالهای اخیر زیادتر شده است. هرگاه میزان هموگلوبین خون (درصد گلبول قرمز خون) از حد معمول بالاتر برود؛ غلظت خون رخ می دهد کــه حد طبیعی آن در مردان 45 درصد و در زنان پایین تر از ایــن مقدار اســت کــه اگــر ایــن غلظت در مردان بالاتر از 60 درصد و در زنان بالاتر از 55 درصد شود؛ بــایــد مورد بررسی قرار بگیرد.

غلظت خون یعنی بخش گلبول های قرمز؛ چند درصد از خون کامل را اشغال کرده است. نحوه کار نــیــز بــه ایــن شکل اســت کــه از فردی 2 سی سی خون گرفته می شود. ســپــس ایــن خون در دستگاه سانتریفیوژ بــا دور زیادی بــه چرخش درمی آید و بر اثر ایــن چرخش؛ بخش های مختلف خون از هم جدا می شوند. در ادامه یک ستون کــه بــه گلبول های قرمز اختصاص داده شده است؛ از سایر بخش های خون جدا می شــود و درصد را اعلام می کند. امــا چــه زمانی هموگلوبین خون در حد طبیعی است؟ در زنان؛ اگــر میزان هموگلوبین بین 16-12 (48- 36 درصد) و در مردان بین 18- 14 (56-42 درصد) باشد؛ طبیعی است. اصطلاح غلظت خون را ما زمانی بــه کار می بریم کــه میزان گلبول های قرمز خون؛ از عدد 52 در زنان و از عدد 56 در مردان تجاوز کند. در ایــن صورت بیمار دچار پرفشاری و غلظت خون شده است.

علت غلیظ شدن خون چیست ؟

تنها راهی کــه نشان می دهد فردی غلظت خون دارد یــا نه؛ دادن آزمایش خون و اندازه گیری (اچ.تی.سی) هماتوکریت است. بعد از اینکه جواب آماده شد؛ پزشک دو دسته علت اولیه و ثانویه پیش رو دارد :

علت اولیه:مغز استخوان بدون هیچ محرکی از بیرون؛ خود بــه خود رفتار آنارشیستی نشان داده و شروع بــه تولید گلبول قرمز می کــنــد کــه بــه آن پلیستمی می گویند و افزایش غلظت اولیه نامیده می شــود بدون وجود علت ثانویه. درصد کمی از غلظت خون شامل علت اولیه می شود.

علت ثانویه: بین 95-90 درصد از کسانی کــه بــا غلظت خون بــه متخصص مراجعه می کنند؛ افرادی هستند کــه غلظت خون ثانویه دارند و ایــن موضوع زمانی اتفاق می افتد کــه اکسیژن کافی بــه بافت های بدن نرسد. بــا کمبود اکسیژن در بدن؛ هورمونی بــه نام اریتروپویتین از کلیه ترشح می شــود کــه ایــن هورمون؛ مغز استخوان را بــرای ساخت بیشتر گلبول قرمز تحریک می کــنــد تــا بتواند کمبود اکسیژن رسانی بــه بافت های بدن را بــا افزایش تولید گلبول قرمز جبران کند. نمونه کسانی کــه بــا ایــن مشکل مواجه می شوند؛ افرادی هستند کــه در ارتفاعات بلند و کوهستانی زندگی می کـنـنـد و چــون بــا کمبود اکسیژن روبه رو هستند؛ دچار بیماری غلظت خون می شوند.

گاهی اوقات اکسیژن محیط مناسب است؛ امــا بــه دلیل مشکلات ریوی؛ فرد دچار غلظت خون می شــود یــا مــمــکن اســت اکسیژن از ریه وارد خون شود؛ امــا بــه دلیل مشکلات خونی؛ بین خون شریانی و وریدی؛ مشکلی وجود داشته باشد و خونی کــه در ریه پر از اکسیژن شده؛ بلافاصله بــا خون کم اکسیژن مخلوط شده و همین مساله سبب بروز غلظت خون شود. علت بعدی؛ هموگلوبین مادرزادی اســت کــه در آن افراد فامیل پرخون هستند و بــه علل مختلفی؛ مغز استخوان بــه گلبول سازی تحریک شود. یکی دیگر از علل مهم غلظت خون؛ کشیدن سیگار و مسمومیت بــا مونوکسیدکربن اســت کــه در نتیجه آنها اکسیژن رسانی بــه خون کم شده و غلظت خون ثانویه ایجاد می شود.

مصرف دخانیات یکی از علت های جدی درکنار مسائل قلبی اســت کــه هم باعث بروز سرطان شده و هم سبب غلیظ شدن خون فرد می شود. فرض کنید فردی مدام سردرد دارد و جریان خونش سیالیت و روانی لازم را ندارد و مرتب در خواب؛ خواب زده می شود؛ آیا چنین فردی در طول روز عصبی نیست؟ می تواند تمرکز لازم را بــرای انــجـام کار هایش داشته باشد؟ نه. مــمــکن اســت ما نتوانیم کار زیادی بــرای بیماری مادرزادی قلبی کــه خون پراکسیژن و کم اکسیژن در آن بــا هم مخلوط می شــونــد یــا بیماری مغز استخوان انــجـام دهیم؛ امــا مشکلی کــه بــه دست خود ما ایجاد شد؛ فــقــط نیاز بــه اراده دارد. بیماران وقتی بــه ما مراجعه می کنند؛ می بینیم عصبی هستند و دائم سردرد دارند کــه علت هم پرخونی اســت و مشکل هم مصرف سیگار و دخانیات است.

غلظت خون بیماری پیرمرد هاست ؟

این بیماری بسته بــه اینکه بر اثر علت اولیه یــا ثانویه در فرد ایجاد شده باشد؛ مــمــکن اســت در هــر سنی بروز پیدا کند. ما افرادی داریم کــه در سن نوجوانی و بــه دلیل ارثی ایــن مشکل را دارند. بچه هایی هستند کــه دیواره پایین قلب شان باز اســت یــا مشکل ریوی دارند کــه آنها ازجمله کسانی هستند کــه درگیر غلظت خون می شوند.

غلظت خون را چگونه درمان کنیم ؟

وقتی پزشک متخصص باتوجه بــه جواب آزمایش متوجه شــد کــه علت بروز غلظت خون در فرد؛ اولیه اســت یــا ثانویه؛ درمان را آغاز می کند. اگــر علت ثانویه بود؛ درمان علت زمینه ای – قلبی یــا ریوی – را در صورتی کــه امکان پذیر باشد؛ آغاز می کــنــد و در کنار آن هرگاه غلظت خون از 56درصد در مردان و 52درصد در زنان بالاتر برود؛ بخشی از خون کشیده و دور ریخته می شود. ایــن کار نــیــز بــه شکل استاندارد انــجـام می شــود تــا غلظت خون کاهش پیدا کند. ایــن عمل تــا زمانی ادامه دارد کــه یکی از مهم ترین مواد خونساز بدن بر اثر خروج از بدن کم شود. در واقع بــه بیمار فقر آهن می دهیم تــا دچار غلظت خون نشود. حال اگــر علت پرخونی براثر علت اولیه یعنی ناشی از مغز استخوان باشد؛ در ایــن حالت بــایــد بــه درمان علت بیماری خونی بپردازیم و بــا خروج خون از یکی از رگ ها؛ میزان گلبول های قرمز خون تنظیم شوند.

چه کنیم کــه دوباره غلیظ نشود ؟

یکی از سوالات افرادی کــه خون شان بــه حالت طبیعی برگشته ایــن اســت کــه چــه کار هایی انــجـام دهیم تــا خون مان دوباره غلیظ نشود؟ ایــن افراد بهتر اســت هم بــرای جلوگیری از غلیظ شدن خون و هم بــرای کمک بــه نیازمندان؛ بــه طور مستمر خون بدهند. مردان بهتر اســت هــر سه ماه و زنان هــر چهار ماه یکبار خون شان را اهدا کنند.

علائم غلظت خون و درمان آن

نشانه های غلظت خون را بشناسید

زمانی کــه سیالیت خون از حدی بالاتر برود؛ اکسیژن رسانی کم شده و حــتـی مــمــکن اســت سبب توقف حرکت خون در رگ ها شود؛ بــه همین دلیل غلظت خون در برخی مواقع می تواند بــا توقف حرکت خون؛ فرد را دچار سکته مغزی کند. پــس وجود نشانه هایی کــه در ادامه می آوریم را جدی بگیرید!

1. لب های تان بنفش شده ؟

وقتی میزان هموگلوبین بدون اکسیژن بیش از حد باشد؛ مخاط های بدن مثل لب بــه رنگ بنفش درمی آیند. انگشتان دست و پا و زیر ناخن ها بنفش شده؛ چشم ها پرخون و پوست صورت نــیــز بر افروخته می شود. بــا دیدن ایــن علائم ظاهری می توانید نسبت بــه غلیظ شدن خون تان شک کرده و بــرای تشخیص نهایی حتما بــه متخصص مراجعه کنید.

2. سرتان گیج می رود ؟

وقتی غلظت هموگلوبین خون زیاد می شود؛ سیالیت؛ روانی و حرکت خون کم شده و فرد دچار سرگیجه و رخوت شده و خون دماغ می شود. اگــر سرگیجه و رخوت بدون هیچ دلیل زمینه ای دیگری سراغ شما بیاید و گاه و بی گاه بینی تان هم خون ریزی کند؛ بــایــد نسبت بــه غلیظ شدن خون تان مشکوک شوید و ایــن نشانه ها را بررسی کنید.

3. نفس نفس می زنید ؟

کسانی کــه مشکل ریوی دارند؛ تنگی نفس پیدا می کـنـنـد و نفس نفس می زنند هم مــمــکن اســت بــه خاطر غلظت خون شان دچار تشدید ایــن علائم شده باشند. پــس هــر تنگی نفسی را بــه حساب آلرژی یــا آلودگی هوا نگذارید. گذشته از این؛ افرادی کــه مشکل قلبی دارند و تپش قلب پیدا می کـنـنـد هم می توانند دچار ایــن مشکل باشند.

طب سنتی چــه می گوید ؟

گرچه بــه باور طب رایج؛ افزایش تعداد گلبول های قرمز خون می تواند نشانه غلیظ شدنش باشد؛ امــا طب سنتی تعریف نسبتا متفاوتی از غلظت خون ارائه می دهد. دکتر قدیر محمدی؛ متخصص طب سنتی می گوید کــه ایــن علم؛ مشکل غلظت خون را بــه شکل زیر توضیح می دهد:

سرم خون غلیظ شود…

در طب رایج؛ می گویند اگــر تعداد گلبول های خون در حجم بــه خصوصی از خون بیشتر باشد؛ فرد مبتلا بــه غلظت خون اســت و بــا بخش سرمی یــا مایع کاری ندارند. امــا در طب سنتی؛ اگــر گلبول های خون کمتر شود؛ امــا سرم خون غلیظ تر باشد؛ می گوییم غلظت خون وجود دارد. غلظت خون مشکل شایعی اســت کــه می تواند بــه علت های متفاوتی فرد را گرفتار خود کند.

دمای بدن شما هم بی تاثیر نیست

گاهی اوقات هم اگــر دمای بدن از آن حد طبیعی کــه 37درجه است؛ پایین تر بیاید و سردتر شود؛ خون هم متراکم شده و غلیظ می شود. در ایــن شرایط دمای بدن فرد می تواند بدون وجود عوامل زمینه ای دیگر؛ او را بــه مشکل غلظت خون دچار کند. درست مثل یخ و آب کــه یخ نسبت بــه آب غلیظ تر اســت چــون ملکول های آن نسبت بــه هم در شرایط متراکم تری قرار دارند. امــا آب رقیق اســت و ملکول هایش بــا فاصله بیشتری از هم هستند. یعنی هرچه دمای بدن پایین باشد و خون سردتر؛ گلبول های خون بــه هم چسبیده تر می شــونــد و در حجم بــه خصوصی از خون زیاد بــه نظر می آیند؛ ضمن اینکه مــمــکن اســت همین فرد دچار کم خونی باشد.

خون تیره همیشه غلیظ نیست

خونی کــه در سرخرگ ها جریان دارد؛ شفاف و قرمزرنگ است؛ امــا خونی کــه در سیاهرگ ها وجود دارد؛ تیره رنگ اســت و اکسیژن کمی دارد. اکسیژن ایــن خون در سیاهرگ مصرف شده؛ بــه بافت ها آمده و حین گردش؛ مقداری از فضولات گردش سلولی هم بــه آن اضافه شده و ایــن خون بــه قلب و ریه برمی گردد تــا دوباره اکسیژن بگیرد؛ بنابراین نمی توانیم بگوییم لزوما خونی کــه تیره است؛ غلیظ هم هست. بــه بیان دیگر؛ خون تیره؛ لزوما غلیظ نیست؛ ولــی خون غلیظ بــه طور قطع تیره هست. مــمــکن اســت خون تیره داشته باشیم امــا غلیظ هم نباشد. بــه همان دلیلی کــه اشاره شــد مــمــکن اســت سلول ها بــه هم چسبیده باشند و بــه نظر بیاید خون تیره است؛ امــا در واقع غلیظ نیست.

چند توصیه

پزشکان بر ایــن اعتقادند کــه بــا نوشیدن آب؛ غلظت خون در حد متعادل باقی می ماند و مشکلاتی چــون لخته شدن خون بــه جهت غلظت خون کــه عاملی در بروز سکته قلبی اســت بروز نمی کند.

به طورکلی میوه ها و سبزی ها بــه علت دارا بودن ویتامینC و فیبرهای محلول و نامحلول؛ یک عمل حفاظتی در قبال افزایش غلظت خون و کاهش میزان فیبرینوژن (پروتئینی کــه تبدیل بــه لخته خون می شود) و افزایش فشارخون دارند کــه از مهم ترین آنها جهت رفع غلظت خون می توان بــه آلبالو؛ لیموترش و موز جهت صاف کردن خون اشاره کرد.

علائم غلظت خون و درمان آن

درمان غلظت خون بــا داروهای گیاهی

میزان غلظت خون بــرای حفظ سلامت اهمیت دارد. اگــر خون بــه آسانی لخته شــود ناراحتی‌هایی مانند حمله قلبی را بــه وجود می آورد و در صورت لخته نشدن خون؛ ناراحتی‌هایی مانند مشاهده خون در ادرار؛ خون دماغ؛ خون ریزی شدید در دوران قاعدگی را بــه همراه دارد. اگــر خون بــه اندازه کافی لخته نشود و فرد نیاز بــه عمل پیدا کــنــد یــا در حادثه‌ای مجروح شود؛ بــا از دست دادن خون بیش از حد بــا مشکل جدی رو بــه رو خواهد شد.

یک نوع رقیق کننده خون؛ ماده ای بــه نام سالیسیلات (Salicylates) اســت کــه مانع جذب ویتامین K در بدن می شود. ویتامین K نقش مهمی در لخته شدن خون در بدن دارد. یکی از معروف‌ترین رقیق کننده‌های خون آسپرین اســت امــا بیشتر مواد غذایی مانند طعم‌دهنده‌ها و مواد نگه‌دارنده نقش سالیسیلات را دارند. مواد غذایی کــه سرشار از ایــن ماده اســت شامل ادویه؛ میوه؛ میوه خشک؛ میوه مغزدار؛ مواد طعم‌دهنده و نگه‌دارنده است.

گیاهان و ادویه‌های سرشار از سالیسیلات

* پودر کالری
* پودر فلفل قرمز
* زنجبیل
* دارچین
* شوید
* آویشن
* مرزنگوش
* زردچوبه
* شیرین بیان
* کلم
* نعناع
* سیر
* پیاز
* روغن زیتون
* کلم بروکلی
* گلم کلم
* کاهو

میوه های سرشار از سالیسیلات

* کشمش
* آلو
* گیلاس
* زغال اخته
* انگور
* توت فرنگی
* نارنگی
* پرتقال

مواد دیگری کــه سالیسیلات دارند عبارتند از :

* آدامس
* عسل
* سرکه

اسید چرب امگا ۳ موجود در ماهی چرب و ویتامین E رقیق کننده طبیعی خون اســت :

منابع خوب ویتامین E عبارتند از :

* بادام درختی
* گردو
* فندق
* بادام زمینی
* پسته
* روغن ذرت
* روغن بادام زمینی
* روغن آفتاب گردان
* روغن نخل
* روغن کنجد
* نخود
* عدس
* برنج
* گندم
* لوبیا
* جو

باید توجه داشته باشید کــه هــر فردی نیاز بــه غذاهای رقیق کننده خون ندارد بــه عــنــوان مثال افرادی کــه داروهای ضد لخته شدن مصرف می‌کنند؛ نباید از ایــن نوع مواد غذایی زیاد استفاده کـنـنـد زیــرا کــه می‌تواند بــه فرد آسیب جدی برساند. قانون مهمی کــه بــایــد بــرای رقیق کردن خون بــه آن توجه کرد؛ کاهش مصرف پروتئین حیوانی و چربی است.

گیاهان و ادویه های متعددی وجود دارند کــه باعث رقیق شدن خون می شوند. در واقع بسیاری از مواد غذایی کــه مردم مصرف می‌کنند؛ حاوی ماده رقیق کننده خون است.

همان طور کــه گفته شــد مواد غذایی حاوی سالیسیلات؛ اسید چرب امگا۳؛ میزان بالای ویتامین E  و آنتی بیوتیک ها رقیق کننده طبیعی خون بــه حساب می آیند. البته اگــر داروی رقیق کننده خون مصرف می‌کنید؛ بهتر اســت قبل از مصرف هــر نوع گیاه یــا ادویه بــرای رقیق کردن خون؛ بــا پزشک مشورت کنید.

اگر قرار اســت عمل شوید؛ جراح را از داروهایی کــه مصرف می کنید؛ آگاه کنید. زیــرا در بیشتر موارد مصرف هــر نوع دارو یــا گیاه یــا ادویه دارویی را ٢ هفته قبل از جراحی بــایــد متوقف کرد.

گیاهان یــا ادویه مفید بــرای رقیق کردن خون عبارت اســت از :

دارچین: ایــن ادویه رقیق کننده خون اســت و می تواند گردش خون را افزایش دهد.

شوید: اگــر چــه ایــن گیاه بــه عــنــوان رقیق کننده چندان مطرح نـیـسـت امــا مصرف زیاد آن همزمان بــا برخی داروها می تواند واکنش ایجاد کند.

سیر: قرن هاست کــه از ایــن گیاه رقیق کننده خون بــه علت خاصیت درمانی کــه دارد؛ استفاده می شود. زمانی کــه سیر خام خورده می‌شود خون را رقیق کرده و در نتیجه جریان خون را تسهیل می‌کند. همچنین بــا تولید اکسید نیتریک؛ بــه گشادی رگ های خونی و حل شدن لخته های خون کمک می‌کند.

ریشه شیرین بیان: ایــن گیاه نــیــز رقیق کننده خون است.

جینکوبیلوبا: جینکوبیلوبا علاوه بر افزایش گردش خون؛ مانع از لخته شدن خون می شود.

زنجبیل: اگــر چــه از ایــن گیاه بیشتر بــرای رفع حالت تهوع استفاده می شــود امــا رقیق کننده قوی خون نــیــز بــه حساب می آید.

چای کوهی: ایــن گیاه در صورت مصرف بــا برخی داروها بــه حد خطرناکی باعث رقیق شدن خون می شود.

چای سبز: ترکیب‎ EGCG ‎ چای سبز غلظت خون را ‏رقیق ‏و ثابت نگه می‌دارد و دیواره رگ‌ها نرم و انعطاف پذیر؛ عروق باز و جریان گردش خون منظم می شود‎.

 

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید :

مطالب مرتبط

دیدگاه ها

نظر شما برای “درمان غلظت خون”

دیدگاه ها بسته شده اند.