درمان نفخ شکم

مجموعه: پزشکی

درمان نفخ شکم

درمان نفخ شکم

یک متخصص طب سنتی گفت: گرم نگه داشتن شکم از راه‌های بهبود نفخ شکم است. همچنین بهترین غذا بــرای درمان نفخ شکم مصرف «نخود آب» است. دکتر  نجات‌بخش عضو متخصص طب سنتی درباره نفخ اظهار داشت: نفخ از شایع‌ترین علائم گوارشی اســت کــه در زنان بیشتر از مردان بروز پیدا می‌کند.

به گفته وی مصرف غذا بــا حجم زیاد؛ مصرف آب بــا غذا؛ مصرف غذاهای بدون کیفیت؛ مصرف غذاهای نفاخ؛ مصرف غذاهای آبدار؛ حرکت شدید بعد از غذا هــمــه از عوامل بروز نفخ بــه شمار می‌آیند. ایــن متخصص طب سنتی افزود: سردی مزاج معده موجب بروز نفخ می‌شود کــه سرد شدن مزاج معده دارای علائمی مانند سوء هاضمه و هضم غذاهای خیلی سبک و عدم هضم غذاهای سنگین؛ ترش کردن معده و تمایل بــه مصرف غذاهای سرد است.

نجات بخش گفت: افراد مبتلا بــه نفخ از مصرف ترشی‌ها؛ آب سرد و غذاهای نفاخ پرهیز کـنـنـد و توصیه می‌شود ایــن افراد ورزش زیاد انــجـام دهند و در حد طاقت گرسنگی و تشنگی را تحمل کنند.

همچنین؛ ایــن افراد شکم خود را بــا کیسه محتوی ارزن یــا نمک یــا سبوس گرم کـنـنـد بــه نحوی کــه کیسه محتوی ایــن مواد را در جای گرم مانند فر یــا ماکروفر قرار دهند؛ 20 دقیقه تــا نیم ساعت روی شکم خود قرار داده تــا معده گرم شود؛ ایــن کار در بهبود بسیاری از علائم گوارشی مفید است.

وی بیان کرد: بهترین غذا بــرای درمان نفخ شکم مصرف «نخود آب» بــا ادویه دارچین و زعفران اســت بــه ایــن ترتیب کــه مقدار دلخواه نخود را بــا آب پخته و بــه آن ادویه اضافه کرده و مصرف کـنـنـد البته نخود آب را بــا مقداری گوشت نــیــز می‌توان پُخت.

این متخصص طب سنتی عــنــوان کرد: خوردن آسیاب شده مصطکی (مصطکی صمغ یــا شیره رزینی زردرنگی اســت کــه از شاخه ها و ساقه های درختچه ای از خانواده پسته گرفته می شود) بــا شکر و روغن مالی شکم بــا روغن‌هایی مانند سیاه‌دانه خود بــرای رفع نفخ مفید است. نجات‌بخش یادآور شد: بــه طور کلی بــرای پیشگیری از نفخ بــایــد از تمام عواملی کــه موجب بروز نفخ می‌شود پرهیز کرد.

درمان نفخ معده

سردی مزاج معده موجب بروز نفخ می‌شود کــه سرد شدن مزاج معده دارای علائمی مانند سوءهاضمه و هضم غذاهای خیلی سبک و عدم هضم غذاهای سنگین؛ ترش کردن معده و تمایل بــه مصرف غذاهای سرد است.

علل شایع نفخ شکم

1- بلعیدن هوا (یک نوع عادت عصبی)
2- یبوست
3- ریفلاکس معده بــه مری (بازگشت غذا و اسید معده از معده بــه مری)
4- سندرم روده تحریک پذیر
5- عدم تحمل لاکتوز و سایر عدم تحمل های غذایی
6- پرخوری
7- رشد بیش از حد باکتری ها در روده باریک
8- افزایش وزن
9- آکاربوز (داروی بیماری دیابت) و هــر دارویی کــه دارای لاکتولوز و یــا سوربیتول باشد می تواند باعث نفخ شود.
10- قاعدگی زنان: خانم ها قبل؛ بعد و در طی قاعدگی مــمــکن اســت دچار نفخ شکم شوند. بــرای کاهش ایــن نفخ می توان ورزش کــرد و غذاهای بــا فیبر بالا مصرف نمود.

کنترل نفخ معده بــا طب سنتی

* بهترین غذا بــرای درمان نفخ شکم مصرف «نخودآب» بــا ادویه دارچین و زعفران است. بــه ایــن ترتیب کــه مقدار دلخواه نخود را بــا آب پخته و بــه آن ادویه اضافه کرده و مصرف کـنـنـد البته نخودآب را بــا مقداری گوشت نــیــز می‌توان پُخت.

* گرم نگه داشتن شکم نــیــز از راه‌های بهبود نفخ است. بــه ایــن ترتیب کــه ایــن افراد شکم خود را بــا کیسه محتوی ارزن یــا نمک یــا سبوس گرم کـنـنـد بــه نحوی کــه کیسه محتوی ایــن مواد را در جای گرم مانند فر یــا مایکروفر قرار دهند؛ 20 دقیقه تــا نیم ساعت روی شکم خود قرار داده تــا معده گرم شود؛ ایــن کار در بهبود بسیاری از علائم گوارشی مفید است.

* توصیه می‌شود ایــن افراد ورزش زیاد انــجـام دهند و در حد طاقت گرسنگی و تشنگی را تحمل کنند.

* خوردن آسیاب شده مصطکی (مصطکی؛ صمغ یــا شیره رزینی زردرنگی اســت کــه از شاخه‌ها و ساقه‌های درختچه‌ای از خانواده پسته گرفته می‌شود) بــا شکر و روغن‌مالی شکم بــا روغن‌هایی مانند سیاه‌دانه خود بــرای رفع نفخ مفید است.

* یکی از علل نفخ معده؛ نوشیدن آب و نوشابه‌های گازدار بــه همراه غذا است. نوشیدن ایــن مایعات بــا غذا؛ شیرهٔ معده را رقیق و سرد کرده و هضم غذا را بــه تاخیر می‌اندازد. غذاهای ایرانی اکثراً گوشتی بوده و همراه بــا میوه و سبزیجات اســت و نوشیدن مایعات بــه همراه ایــن گونه غذا‌ها؛ نفخ ایجاد می‌کند.

* اگــر شما در حین غذا خوردن و یــا پــس از آن دجار عطش می‌شوید؛ بهتر اســت کــه بــرای رفع عطش خود از ماست و میوه‌های ترش استفاده کنید.

* ریختن سبزی‌های معطر روی غذا و پختن آن‌ها بــا غذا نــیــز می‌تواند مانع نفخ معده شود. استفاده از آویشن روی غذا‌ها از نفخ جلوگیری می‌کند. لوبیا و عدس را می‌توان بــا کمی گلپر میل نمود کــه هم خوشمزه بوده و هم نفخ آن را می‌گیرد. بــه برخی غذا‌ها نــیــز زیره اضافه می‌کنند تــا نفخ آن گرفته شود.

* از راه‌های رفع اختلالات گوارشی بــه خصوص نفخ معده می‌توان بــه مصرف برخی گیاهان دارویی و سنتی مثل زیره؛ رازیانه؛ گلپر؛ هل و آویشن اشاره کرد.

* همچنین مصرف دارچین بــرای درمان اختلالات گوارشی مثل نفخ معده کاربرد فراوان دارد.

* مصرف زنجبیل نــیــز بــه دلیل خاصیت ضد باکتریایی و آنتی‌اکسیدانی بــرای علاج دردهای معده موثر است. البته نباید فراموش کــرد کــه مصرف زنجبیل بــرای افرادی کــه فشارخون بالا دارند خطرناک است.

* هویج هم تقویت‌کننده معده اســت کــه می‌توان آن را بــه همراه غذا خورد.

* نعناع را هم می‌توان بــه صورت خشک شده در ماست و دوغ یــا بــه صورت شربت بــا غذا میل کــرد چــون بــه کاهش نفخ معده کمک می‌کند.

* مصرف ریحان نــیــز توصیه شده است.

درمان نفخ معده

اگر زیاد نفخ می‌کنید

* امام صادق (ع) “خوردن عسل بــا سیاه دانه جهت رفع گازهای شکم (نفخ معده) مفید است”

* بــرای درمان نفخ معده یک قاشق چای خوری پودر زنیان را بــا یک استکان عسل مخلوط نموده و بعد از هــر وعده غذا یک قاشق چای خوری میل نمایید.

* اگــر زیاد نفخ می‌کنید می‌توانید 2 قاشق غذاخوری گلپر ساییده را بــا 2 قاشق غذاخوری پودر نبات مخلوط کنید و آن را بــه همراه عرق بهارنارنج؛ بنوشید.

* بــرای تخفیف نفخ شکمی؛ می‌توان حدود 30 گرم روغن کرچک را در 180 گرم عرق انیسون مخلوط کــرد و آن را بــه معده مالید.

* تخم کرفس 15 گرم ... بادیان (رازیانه) 10 گرم ... زنیان 10 گرم ... هــمــه را نرم کوبیده و بــا 250 گرم عسل مخلوط نـمـایـیـد و روزی سه قاشق مربا خوری بعد از غذا میل نمایید.

* بــرای نفخ شکم می‌توانید از یک فنجان جوشاندهٔ سبزی‌های معطر استفاده کنید. بــه ایــن صورت کــه مقداری از سبزی معطر مانند نعناع و یــا زیره را داخل آب جوش ریخته و مانند چای دم کنید و آن را پــس از غذا بنوشید. پــس از دو ساعت کــه مرحلهٔ اول هضم غذا تمام شد؛ هــر قدر آب می‌خواهید؛ می‌توانید بنوشید و نگران نفخ معده نباشید. اگــر در آب خود؛ مقداری عرق نعناع؛ عرق آویشن و یــا هــر نوع عرق سبزی‌های معطر دیگر اضافه کنید؛ از شر نفخ معده خود کاملاً خلاص خواهید شد.

نفاخ‌ها کدامند ؟

* بد نـیـسـت ایــن را  بدانید کــه از نظر طب سنتی؛ غذاهای بدرنگ و بدبو هم می‌توانند باعث ایجاد نفخ بشوند. چرا؟ چــون از نظر طب سنتی؛ حس معده بسیار قوی است. یعنی از خوراکی‌های خوشبو لذت می‌برد و از خوراکی‌های بدرنگ و بو هم متنفر می‌شود. ورود اجباری خوراکی‌های بدرنگ و بو بــه معده؛ باعث ایجاد اختلال در هضم آن‌ها و ابتلا بــه نفخ خواهد شد.

* مصرف بیش از اندازه خوراکی‌های مرطوبی مانند خیار و کدو می‌تواند منجر بــه ایجاد نفخ شود.

* برخی از خوراکی‌ها مانند عدس و لوبیا هم به‌خودی‌خود نفاخ هستند.

* بــه طور کلی افراد مبتلا بــه نفخ بــایــد از مصرف ترشی‌ها؛ آب سرد و غذاهای نفاخ پرهیز کنند.

چه موقع بــه پزشک مراجعه کنیم ؟

در صورت مشاهده مشکلات زیر همراه بــا نفخ؛ بــه پزشک مراجعه کنید :

– درد شکم
– مشاهده خون در مدفوع یــا داشتن مدفوع سیاه و قیرمانند
– اسهال
– سوزش سردل کــه بدتر می شود
– تهوع
– کاهش وزن

 

ضد نفخ گیاهی

ضد نفخ گیاهی

1- نعناع

گیاه معروفی اســت کــه در جهان بــه «مینت» مشهور است. ایــن گیاه حداقل 33 گونه دارد کــه بیش از 15 گونه از آن‌ها در ایران موجود است.

نعناع یکی از پرمصرف‌ترین گیاهان خوراکی دارویی جهان و اسانس (رایحه) آن از پرمصرف‌ترین‌ها در صنایع دارویی و بهداشتی از جمله خمیردندان‌هاست. از اسانس نعناع (روغن معطر آن) بــرای ساخت داروهای ماساژدرمانی بــه وفور استفاده می‌شود. 2 نوع نعناع بــه نام‌های «نعناع فلفلی» و «نعنای قمی» در ایران مصرف بیشتری دارند.

محصولات گیاهی نعناع بــه صورت تازه؛ خشک؛ عصاره؛ عرق گیاهی؛ چای کیسه‌ای و تنتور مورد استفاده قرار می‌گیرند. البته ایــن گیاه آثار قوی و ایده‌آل ضدنفخ؛ ضددرد (دل‌درد) و ضداسپاسم دارد و بسیار زوداثر است.

2- گشنیز

گیاهی خوراکی و دارویی اســت کــه از قسمت هوایی (برگ‌ها) و میوه آن در صنایع غذایی؛ دارویی و آرایشی بهداشتی استفاده می‌شود.

گشنیز از خانواده جعفری و دارای رایحه خوشی اســت کــه بیشتر آثار گیاه عمدتاً بــه آن ارتباط دارد.

آثار ایــن گیاه عبارتند از: مقوی معده؛ ضداسپاسم؛ ضددرد (دل‌درد)؛ ضدمیکروب؛ ضدقارچ؛ تقویت‌کننده قوای جنسی؛ هضم‌کننده غذا؛ صفراآور؛ آرام‌بخش؛ کاهش‌دهنده قندخون؛ کاهش‌دهنده چربی‌خون و کاهش‌دهنده فشارخون.

3- بادرنجبویه

گیاهی اســت از خانواده نعناع کــه از نظر شکل ظاهری شباهت زیادی بــه نعناع دارد ولــی بوی آن متفاوت است. ایــن گیاه کــه از گیاهان خوراکی- دارویی پرمصرف دنیاست بــه نام ملیسا هم مشهور اســت و از زمان‌های قدیم در بسیاری از نقاط دنیا بــه عــنــوان ضدنفخ؛ ضدتب و معرق مورد استفاده قرار می‌گیرد. مهم‌ترین آثار بادرنجبویه کــه از نظر علمی بــه اثبات رسیده؛ آثار ضددرد؛ ضدباکتری؛ ضدویروس تبخال؛ ضدهیستامین؛ ضدتب؛ ضدنفخ؛ آرام‌بخش؛ خواب‌آور؛ مقوی قلب؛ مقوی معده و ضداسپاسم است.

4 و 5 – دارچین و سیاه دانه

نتایج یک پایان‌نامه نشان داد مصرف دارچین و سیاه دانه بــه صورت مخلوط و همراه بــا رعایت رژیم غذایی؛ نفخ شکم را کاهش می‌دهد.

دکتر مژگان پور بــا راهنمایی دکتر محمد رضا نیاکان لاهیجی و دکتر علیرضا سرکاراتی از دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران در پایان‌نامه‌ای بــه ارزیابی بالینی اثرات ضدنفخ گوارشی دو گیاه دارچین و سیاه دانه و مقایسه ایــن داروها پرداخته است.

بر اساس ایــن پایان‌نامه؛ گیاه دارچین بــه علت داشتن اسانس و تانن؛ محرک و قابض اســت و بــه عــنــوان تقویت کننده؛ اعمال هضم و جریان گردش خون بــه کار می‌رود و از آن بــرای رفع سوءهاضمه؛ بــه ویژه در مواردی کــه بــا نفخ همراه باشد؛ بــه عــنــوان بادشکن استفاده می‌شود. همچنین بــه علت داشتن تانن در رفع اسهال؛ ضعف عمومی بدن و انعقاد خون مصرف می‌شود و بــه صورت دارو؛ مانند گرد و تنتور بــه کار می‌رود. از ســوی دیگر؛ سیاه دانه حاوی 30 تــا 40 درصد ماده روغنی و 5/0 تــا یک ونیم درصد اسانس بــا بوی نامطبوع و قندهای مختلف؛ مواد صنعتی و ساپونوئیدی است. از اسانس سیاه دانه؛ ماده‌ای بــه نام نیژلون استخراج می‌شود. دانه ایــن گیاه اثر قاعده‌آور؛ ضد کرم؛ مسهل و زیاد کننده ترشحات شیر دارد از دانه های آن بــرای مصارف مذکور و دفع گازهای معده و بیماری‌های نزله‌ای دستگاه تنفسی استفاده می‌شود. همچنین از دانه‌های آن؛ اثر ضدتوموری و ضدباکتری نــیــز مشاهده شده و مــمــکن اســت اثر ضدنفخی آن مربوط بــه داشتن اثر ضدباکتریایی باشد.

این پایان‌نامه می‌افزاید: بیماری نفخ؛ بسیار شایع اســت بیشتر مردم جامعه بــه دلیل بی توجهی و رعایت نکردن رژیم غذایی مناسب و زیاده‌روی در غذا دچار آن می‌شوند. بــا بررسی اثر 2 گیاه دارچین و سیاه دانه بر روی نفخ معده؛ نتایجی کــه بــه دست آمد؛ نشان داد:60 درصد افرادی کــه سیاه دانه؛ 90 درصد افرادی کــه مخلوط دارچین و سیاه دانه و 10 درصد افرادی کــه دارچین استفاده کردند؛ بهبود یافتند.

از طرف دیگر درصد بهبود یافتگان بــا داروی مخلوط؛ در زنان و مردان یکسان بوده است. لازم بــه ذکر اســت کــه درصد بهبود یافتگان بــا داروی مخلوط دارچین و سیاه دانه؛ بیشتر از داروی سیاه دانه و دارچین بــه تنهایی بوده و تأثیر دارچین بر روی بیماران؛ همانند پلاسبو است. بــا توجه بــه ایــن کــه 38 درصد افرادی کــه دارچین دریافت کرده‌اند؛ بدتر شده‌اند و عده‌ای نــیــز دچار سوزش معده؛ کهیر و حساسیت گردیده‌اند؛ نتیجه گرفته‌اند کــه دارچین بــه تنهایی اثرات همراه بــا عوارض جانبی دارد.

با مصرف داروی سیاه دانه؛ 3 نفر از بیماران کــه یبوست داشتند؛ بهبود یافتند و یک نفر از بیماران دچار بی نظمی در سیکل قاعدگی شده و 2 نفر از بیماران سوزش معده‌شان رفع شد؛ کــه البته پــس از قطع دارو مراجعه کرده و یک نفر از بیماران نــیــز ترش کردن معده‌اش بهتر شد. همچنین 2 نفر از بیمارانی کــه ناراحتی قلبی داشته و داروی مخلوط دارچین و سیاه دانه را مصرف کردند؛ نفخ‌شان رفع شد؛ امــا ایــن داروها روی سوءهاضمه اثر چندانی نداشت. البته تجویز دو داروی دارچین و سیاه دانه بــا گیاهانی نظیر ریحان؛ شوید و نعناع اثر را افزایش می‌دهد و می‌تواند بــه عــنــوان جانشین داروهای شیمیایی درباره ایــن دسته از بیماران مطرح باشد.

6- زیره سبز

زیره‌ی سبز گیاهی بوته‌ای و علفی بــه ارتفاع 0؛5 متر اســت کــه خاصیت‌های زیادی دارد. از خواص زیره سبز می‌توان بــه بادشکن؛ مقوی معده؛ ضد اسپاسم؛ افزایش دهنده شیر مادران شیرده اشاره کــرد و همچنین خاصیت آنتی اکسیدانی قوی‌ای دارد.

زیره سبز ضد تشنج؛ ضد صرع؛ مقوی معده؛ و عرق آور؛ ضد سم؛ ضد صفرا؛ تقویت کننده قوای جنسی؛ قابض؛ ضد نفخ؛ ضد احتقان؛ هضم کننده غذا و ادرار آور نــیــز می‌باشد.

7- هل

هل گیاهی اســت کــه در مناطق حاره و گرم می‌روید. دانه‌های هل بویی قوی و طعمی مطبوع دارد از مغز و پوستش بــرای درمان و معطر ساختن غذاها و پختن شیرینی استفاده می‌شود.

هل از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است. جویدن دانه‌های هل پــس از صرف غذا بــه هضم و گوارش بهتر غذا کمک می‌کند و می‌تواند بوی نامطبوع دهان را از بین ببرد.

مصرف هل تب را پایین می‌آورد؛ بــرای تسکین درد رماتیسم مفید اســت و ترشی معده را برطرف می‌کند. هل خواص گرمابخشی دارد و معده و روده‌ها را تقویت می‌کنند. همچنین عمل هضم غذا را بهبود می‌بخشد و تقویت کننده قلب است. هل بادشکن اســت و گاز معده و روده را از بدن خارج می‌کند و تقویت کننده بدن است.

 

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید :

مطالب مرتبط

دیدگاه ها

نظر شما برای “درمان نفخ شکم”

دیدگاه ها بسته شده اند.