درمان شپش

مجموعه: پزشکی

درمان شپش

درمان شپش

شپش (پدیکلوزیس)

از حشره های خون خوار می توان شپش را نام برد.این حشره کوچک و بدون بال اســت کــه فرد در هــر سن و جنسی و بــا هــر سطح اجتماعی و اقتصادی مــمــکن اســت بــه آن مبتلا شــود و حــتـی در دوران قبل از تاریخ نــیــز افراد بــه شپش مبتلا می شده اند!

از شپش‌ها بــه عــنــوان یک معضل بزرگ بــرای بشر از گذشته‌های دور یاد می شود. شپش‌ها بــه خصوص شپش‌های سر در موهای افراد و نزدیک بــه جمجمه زندگی می‌کنند. منطقه تی کــه شامل گردن تــا قسمت بالای سر و شقیقه‌ها می باشد بهترین محل‌ها بــرای زندگی شپش‌ها است. شپش‌ها تنها از خون انسان تغذیه می کنند. شپش بالغ بــرای تخم ریزی و تکثیر بــایــد روزی دو بار از خون انسان تغذیه کند.

شپش‌های سر بدون بال هستند توانایی پرواز ندارند و نمی‌توانند بپرند. طول آن 3-2 میلی‌متر می باشد و از رنگ صورتی نیمه‌شفاف تــا سیاه‌رنگ تنوع رنگ دارد. شپش‌های سر دارای سه جفت پا هستند کــه ایــن پاها از ناخن‌های خاصی بــرای خزیدن و حرکت در امتداد موها تشکیل شده است. اصولا شپش‌ها در موهای خشک بسیار سریعتر می کنند. افراد مشکوک بــه ابتلای شپش اگــر عدم از شانه مخصوصی کــه بــرای تشخیص شپش اســت استفاده نکنند؛ می توان گــفــت دیدن شپش‌ها تقریبا غیرممکن است.

از مهم‌ترین محل‌های بروز ایــن بیماری مدارس ومهدهای کودک می‌باشند. علاوه بر ایجاد مشکلات روانی بــرای دانش آموزان و خانواده آنها آلودگی بــه شپش می‌تواندباعث ایجاد اختلالات جسمی و بیماری‌های ثانویه ای شــود کــه از طریق شپش منتقل می شوند.

احتمال ابتلا بــه شپش در تمامی افراد فارغ از رنگ پوست؛ رنگ مو و مذهب وجود دارد. هــمــه افرادی کــه سرشان مو دارد و پوست سرشان هم می تواند منبع تامین خون بــرای شپش باشد؛ کاندیدی مناسب بــرای انتقال شپش‌ها هستند. تمام سر و یــا موها عامل انتقال و سرایت شپش‌ها می باشد. بیشتر کودکان دارای سن 3 تــا 12 سال مورد حمله شپش قرار می‌گیرند. جالب اســت بدانیم شپش‌های سر انسان نمی توانند در موهای حیوانات خانگی ادامه زندگی دهند.

هر شپش بالغ ماده روزانه حداکثر هشت تخم می تواند بگذارد.بعد از جفت‌گیری توانایی تخم گذاری بــه 56 تخم در روز هم می‌رسد. اندازه تخم‌ها در حدود 8/0 در3/0 میلیمتر می باشدکه بیشتر شبیه بــه دانه‌های شن هستند. تخم ها بــا کمک ترشح شپش‌های ماده بــه رشته‌های مو متصل می‌شوند و بدین گونه تخم‌ها بــه موها “چسبیده”می‌شوند.

شپش ها معمولا در حدود چند سانتیمتری پوست سر تخم‌گذاری میکنند و بعد از گذشت 6 تــا 8 روز آماده می‌شوند. شپش‌های متولد شده از تخم‌ها بعد از حدود سه هفته از زمان تخم‌گذاری خود قادر بــه تخم‌گذاری می باشند. شپش‌ها حدود 6 هفته می توانند بــه زندگی خود ادامه دهند. هنگامی کــه زمان مرگ شپش ها فرا می رسد معمولا خودشان از موها می افتند.

رشک

به تخم شپش کــه بیضی شکل هست و دارای رنگ سفید می باشد و اندازه آن حدود ته سنجاق می باشد رشک اطلاق می گردد.منبع تغذیه شپش خون انسان می باشد؛ بزاق شپش دارای مواد ضدانعقادی می باشد کــه جلوی لخته شدن خون را می گیرد وباعث ایجاد خارش شدیدی می شود؛شپش تن علاوه برایجاد ناراحتی هایی کــه بــه علت گزش شپش ایجاد میشود ؛انتقال دهنده بیماری تیفوس وتب ناشی از گزش شپش نــیــز می باشد.

انواع شپش
1. شپش سر
2. شپش تن یــا بدن
3. شپش عانه

1. شپش سر
شپش های سر دارای رنگ سفید خاکستری هستند و بدن آنها کشیده است. شپش و رشک آن در لابه‌لای موها و بر روی پوست سر مخصوصا در نواحی پشت گوش و در شرایطی کــه آلودگی شدید باشد در تمام سر و حــتـی در محاسن فرد دیده می‌شود.
رشک بــه محل خروج ساقه مو از فولیکول می‌چسبد و در صورتیکه شرایط بــرای زندگی مناسب باشد مانند وجود دمای 36- 22 درجه سانتی‌گراد در مدت 7 روز بــه لارو کــه حشره ای بالغ ولــی نارس می‌باشد؛ تبدیل می‌شود. خون خواری لاروها پــس از خروج از تخم آغاز مــی‌ شود. لاروها پــس از گذشت 2 هفته بــه شپش بالغ تبدیل می شــونــد و بلافاصله جفت‌گیری می‌نمایند .شپش سر نسبت بــه شپش تن قدرت تحرک کمتری دارد؛پس گاهی میتواند ساعت‌ها در یک محل ساکن بوده و خون‌خواری نماید.
میزان آلودگی بــه شپش سر؛درمدارس دخترانه بــه خصوص مدارس ابتدایی ومهد کودک ها بسیار زیاد بوده است؛بنابراین بــایــد در ایــن مراکز کنترل بیشتری صورت گیرد.

2. شپش تن
این شپش مشابه شپش سر می باشد تنها تفاوت کوچکی کــه وجود دارد ایــن اســت کــه که اندازه آن کوچک‌تر و دارای رنگ شفاف‌تری است. درز ها و چین های لباس‌های زیر و نزدیک بــه بدن زیستگاه اصلی ایــن حشره می‌باشد. تحرک آن نسبت بــه شپش سر زیادتر بوده و اگــر آلودگی شـدیـد باشد تخـم ‌ها بــه مـوهای ریز بـدن پسبیده باقی مـی‌مانند ... اگــر شــرایط محیطی منـاسب باشد مثلا دمای هوا 36-22 درجه سانتی‌گراد باشد پــس از 7-5 روز تبدیل بــه لارو می شــود و بعد از 14 روز بــه شپش بالغ تبدیل می‌گردند. اگــر شپش تن بــه مدت 10 روز از بدن میزبان دور باشد دیگر قادر بــه زیستن نیست.

3. شپش عانه
این شپش معمولا در محل‌های مرطوب بدن میماند و خاکستری رنگ است. ایــن شپش بسیار کم تحرک و تنبل می باشد و هنگام خون‌خواری حــتـی بیش از یک روز بــه محل ثابتی چسبیده باقی می ماند. انتقال ایــن شپش بیشتر از طریق تماس های جنسی می باشد و در کودکان و مدارس بــه نئرت دیده می شود.این شپش در مردان دارای شیوع؛ شدت و علائم بیشتری است. از عوامل اصلی شناسایی ایــن شپش بروز نقاط آبی بر روی پوست در محل گزش می باشد.

راه های انتقال شپش

1- تماس مستقیم افراد سالم بــا افراد آلوده بــه شپش.

2-استفاده کردن از وسایل شخصی فرد آلوده بــه شپش مثل لباسها ؛ کلاه؛ روسری ؛ برس؛ شانه؛ حوله ؛ملحفه؛پتوو….

تشخیص

قطعی ترین راه تشخیص شپش؛ مشاهده رشک یــا تخم یــا خود شپش در قسمت های مودار بـدن است. اگــر فرد آلوده بــه شپش در هنگام شانه زدن موها بــا شانه ی مخصوص تشخیص شپش سر را روی یک حوله سفید خم کند؛ تشخیص شپش‌ها بسیار آسانتر خواهد بود. بهتر اســت سر روی سینک دستشویی؛ وان حمام؛ حوله و یــا چیزهای مشابه خم شــود تــا پــس از مشاهده توسط آب شسته شود. جاهای تاریک‌ و گرم‌ محل مناسبی بــرای رشد شپش ها می‌باشد.

راه های پیشگیری

1. هــر فردی بــا رعایت بهداشت می تواند شخصا از درگیری بــا شپش پیشگیری کند.

2. بــایــد بــه طور مرتب و منظم استحمام کرد؛ و در روز بــه دفعات زیاد موهای سر را شانه کرد.

3. اگــر آلودگی شدید باشد بهتر اســت لباس و ملحفه در آب جوش بــه مدت 30 دقیقه جوشانده شــود و از اطو و خشک کن بــرای خشک کردن لباس ها استفاده شود.

4. از لوازم شخصی و لباس های افراد آلوده بــه هیچ عــنــوان نباید استفاده کرد.

5. پــس از هــر تعطیلات بــایــد دانش آموزان پــس از بازگشت بــه محیط آموزشی معاینه شــونــد .

6. دانش آمـوزان در زنگ‌هـای ورزش بــایــد لباس های خود را بـه صورت جداگانه و در کیف‌های دستی جداگانه نگهداری کنند.

7. معاینه کلیه افراد خانواده در صورتی کــه یکی از اعضای آن‌ها مبتلا شده باشد.

راه های درمان شپش ؛ درمان سریع شپش

راه های درمان شپش

درمان

الف) درمان شپش سر :

اصول بهداشت فردی بــه دقت رعایت شود.
لباس فرد آلوده بــه طور منظم و صحیح بــایــد تعویض شــود و همچنین بدن فرد مرتبا شسته شــود .
استفاده کردن از شامپوی پرمترین.

روش استفاده از شامپوی پرمترین :

ابتـدا بــایــد موهـا را بـا آب مـرطوب نمـود؛ ســپــس موها را بــا شامپـوی پرمترین کاملا آغشته کــرد تــا شامپو؛ بــه سر و سـاقه مـوها بـرسد ؛پس از 10 دقیـقه بــایــد سر را بــا آب فــراوان شست تــا شامپو کاملا از بین برود. بهتر اســت بعد از یک هفته دوباره تکرار گردد تــا نتیجه بهنری دریافت شود.

ب) درمان شپش تن :

لباس‌ها بــایــد مرتبا تعویض و بــا آب داغ شسته شــود و پــس از شستشو اطو کردن لباس ها توصیه می شود.

استفاده ازشامپوی پرمترین و درصورت در دسترس نبودن از لوسیون گامابنزین استفاده شود.

روش استفاده از پرمترین و لوسیون گامابنزن :

مرطوب کردن بدن بــا آب؛ ســپــس آغشته نمودن شامپو یــا لوسیون مذکور بــه بدن و شستشو بــا آب فراوان پــس از 10 دقیقه جهت نتیجه‌گیری بهتر؛ یک هفته بعد تکرار گردد.

راه های مبارزه

1- درمان صحیح و مناسب فردآلوده وسایرافرادخانواده کــه بهتر اســت پــس ازمشاهده آلودگی دریکی ازاعضای خانواده سایر افراد نیزمعاینه شوند.

2- اطوکردن لباسها پــس ازشستشو .

3- کلیه وسایل شخصی فردآلوده درآب جوش بــه مدت نیم ساعت جوشانده شود.

4- شستشوی منظم وسایل و پودرپاشی مانند پودرکوپکس طبق دستورالعمل شرکت سازنده بــرای وسایل خواب و باقی وسایلی کــه قابل شستشو نیستند.

درمان سریع شپش

درمان شپش بــا دارو گیاهی

شپش بسیار سخت از روی موهای افراد برطرف می شود. راه های بسیاری بــرای از بین بردن شپش وجود دارد؛ ولــی تنها چند نوع راه وجود دارد کــه بــه طور واقعی جواب می دهد.

درمان شپش بــه وسیله سرکه

1- سرکه را گرم کرده و آن را روی سر خود بمالید. حوله یــا کلاهی روی سر خود بگذارید و 30 دقیقه صبر کنید و بعد بشویید.

2- روغن معدنی را بــا سرکه مخلوط کنید و آن را روی موهای خود بمالید تــا شپش هایی کــه بــه سختی بــه موها چسبیده اند جدا شوند. می توانید روغن معدنی را از داروخانه تهیه کنید. ایــن مخلوط شوره سر را هم برطرف می کند.

مخلوط های بالا را هــر شب روی سر خود قرار دهید تــا شپش ها بــه طور کامل برطرف شوند. حــتـی بعد از برطرف شدن کامل شپش؛ 3 تــا 5 روز بعد هم؛ از ایــن مخلوط بــرای موهای خود استفاده کنید. بــه ایــن دلیل کــه کاملا مطمئن شوید شپش ها دیگر برنمی گردند.

درمان شپش بــه وسیله روغن زیتون

1- بــه هــمــه جای موهای سر خود روغن زیتون بمالید.

2- موهای خود را در قسمت بالای سر خود جمع کنید و بــا کلاه حمام یــا حوله آنها را بپوشانید. مــمــکن اســت موها چسبناک و روغنی و ناراحت کننده باشند. بنابراین می توانید حوله ای را دور گردن خود ببندازید تــا ایــن مواد را جذب کند.

3- 3 تــا 8 ساعت موهای خود را در ایــن حالت نگه دارید. کمتر از 3 ساعت نباشد؛ زیــرا تحقیقات نشان داده کــه شپش ها می توانند تــا 2 ساعت در مایعاتی مانند روغن زیتون زنده بمانند. هــر چــه مدت زمان بــه 8 ساعت نزدیک تر شود؛ میزان از بین رفتن شپش ها و موثر بودن ایــن روش بیشتر خواهد بود.

4- ظرفی پر از آب داغ و صابون آماده کنید و حوله را داخل آن قرار دهید. خود را بــرای دیدن شپش های مرده و تخم های آن کــه در آب شناور می شــونــد ؛ آماده کنید.

5- حوله سر خود را بردارید. موهای خود را بــه 4 قسمت تقسیم کنید. می توانید از سنجاق سر بــرای ایــن کار استفاده کنید.

6- از شانه فلزی بــرای شانه زدن هــر قسمت از موی خود استفاده کنید. بعد از شانه زدن تمام موهای خود؛ شانه استفاده شده را در آب صابون قرار دهید و خوب آن را شستشو دهید تــا شپش های آن کشته شوند.

نکته : از شانه های پلاستیکی بــرای ایــن منظور استفاده نکنید.

7- شانه زدن را تــا جایی ادامه دهید کــه موهایتان عاری از شپش بــه نظر آید.

8- می توانید از مواد پاک کننده بــرای پاک کردن روغن زیتون موهای خود استفاده کنید. ســپــس می توانید از شامپو بــرای پاک کردن کامل آن استفاده کنید.

9- موهای خود را بــا سشوار خشک کنید. گرمای ناشی از سشوار می تواند شپش های باقی مانده احتمالی را از بین ببرد.

10- بــه دقت موهای خود را بررسی کنید تــا شپش های باقی مانده را پیدا کنید.

11- ایــن کار را هــر سه روز یکبار؛ بــه مدت دو هفته اجرا کنید تــا تمام شپش ها کشته شوند. طول دوره  زندگی هــر شپش حدودا 12 روز است. اگــر ایــن کار تکرار نشود؛ امکان تخم گذاری و رشد مجدد شپش ها وجود دارد.

 

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید :

مطالب مرتبط

دیدگاه ها

نظر شما برای “درمان شپش”

دیدگاه ها بسته شده اند.